Orta Doğu’da 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş, 30 Mart itibarıyla 31’inci gününde hem sahada hem diplomatik temaslarda yüksek tansiyonla sürüyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran’da “rejim değişikliği yaşandığı” ve yeni yönetimle anlaşmaya yaklaşıldığı yönünde açıklama yaptı. Tahran yönetimi ise bu iddiayı yalanladı.
Trump’tan Hürmüz ve enerji altyapısı tehdidi
Trump, Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, ABD’nin İran’daki askeri operasyonları sona erdirmek için “yeni ve daha makul bir yönetimle” ciddi görüşmeler yürüttüğünü ifade etti. Kısa sürede anlaşma sağlanamaması ve Hürmüz Boğazı’nın ticarete açılmaması halinde İran’ın enerji altyapısını hedef alacaklarını belirten Trump, petrol kuyuları, elektrik üretim tesisleri ve Hark Adası’nın vurulabileceğini söyledi. Bu hedeflere şimdiye kadar “bilinçli olarak dokunulmadığını” ifade eden Trump, olası saldırıların geçmişteki kayıplar için misilleme olacağını kaydetti.
Tahran: Talepler kabul edilemez
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Tahran’da yaptığı açıklamada ABD’nin ilettiği mesajların “kabul edilemez” olduğunu söyledi. Bekayi, ABD’nin çatışmayı sona erdirmeye yönelik taleplerinin “aşırı ve makul olmadığını” ifade etti.
Bekayi ayrıca, ABD ile doğrudan müzakere yürütülmediğini, temasların yalnızca arabulucular üzerinden iletilen mesajlarla sınırlı olduğunu belirtti. Pakistan’ın son dönemde yürüttüğü diplomatik girişimlerin ise İran’ın dahil olmadığı bir çerçevede gerçekleştiğini söyledi.
ABD’nin tutumunu eleştiren Bekayi, Washington yönetiminin “sürekli pozisyon değiştirdiğini” ve Amerikan diplomasisinin güvenilirliğinin sorgulandığını dile getirdi.
Çatışmanın arka planı
ABD ve İsrail, İran ile diplomatik temasların sürdüğü bir dönemde 28 Şubat’ta İran’a yönelik askeri saldırı başlattı. İran ise İsrail’in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’de belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.
Çatışmalarda İran’ın üst düzey askeri ve siyasi isimlerinin hedef alındığı, çok sayıda yetkilinin hayatını kaybettiği bildirildi. Bölgede gerilimin kısa vadede düşmesine yönelik somut bir işaret ise henüz ortaya çıkmadı.
