Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde görevli ortopedi uzmanı Dr. Erdal Gedikoğlu, halk arasında kemik erimesi olarak bilinen osteoporozun, özellikle kalça, el bileği ve bel kırıklarının temelinde yatan en önemli sağlık sorunlarından biri olduğunu vurguladı. Uzmanlar, bu hastalığın uzun yıllar boyunca hiçbir belirti vermeden vücutta ilerleyebildiğini ve genellikle hastaların ancak bir kırık vakasıyla karşılaştıklarında durumun farkına vardıklarını ifade ediyor. Osteoporozun, kemik mineral yoğunluğunun ve kalitesinin ciddi oranda zayıflamasıyla ortaya çıkan bir tablo olduğunu belirten Op. Dr. Gedikoğlu, basit bir düşme veya travmanın dahi ileri yaş gruplarında çok ciddi komplikasyonlara yol açabildiğini dile getirdi.
Hastalığın sinsi seyri ve erken teşhisin önemi
Op. Dr. Gedikoğlu, hastaların çoğunlukla hastaneye ancak kırık şikayetiyle başvurduklarını gözlemlediklerini belirterek, "Çoğu hastamız, kemik taramasının rutin sağlık politikalarımız kapsamında yapıldığını bilmediği için tarama yaptırmıyor. Biz özellikle menopoz sonrası kadınların ve yaşlı popülasyonun yılda en az bir kez kemik tarama testi yaptırmasını öneriyoruz. Kemik kalitesi her zaman yaşlanmaya bağlı olmayabilir. Bazen hormonal nedenlerden dolayı da kemik kalitesi düşebilir. Bu nedenle osteoporoz genel olarak sadece yaşlıların hastalığıymış gibi bilinse de hormonal bozukluklardan dolayı gençlerde de gördüğümüz oluyor’’ dedi. Uzmanlar, erken teşhisin kırık riskini azaltmada en etkili yöntem olduğunu hatırlatıyor.
Hareketsiz yaşam ve beslenme alışkanlıkları
Özellikle hastaların hareketsiz bir yaşam sürdüğünü söyleyen Gedikoğlu, şu ifadeleri kullandı: "Çağımızın teknolojileriyle birçok şeyi artık tabletlerle, telefonlarla, araçlarla ve makinelerle yaptığımız için sedanter, yani hareketsiz bir yaşam oluştuğunu görmekteyiz. Biz de bu konuda hastalarımıza özellikle yürüme konusunda, günde en az bir saat yürümeleri konusunda uyarılarda bulunuyoruz. Kemik kalitemizin ancak hareketle artabileceğini biliyoruz. Çoğunlukla sinsi seyreden bir hastalık olduğu için osteoporoz doğrudan ağrı nedeni değildir. Bu nedenle biz öncelikle basit bir travmayla kırık oluşan hastalarımızın hepsine rutin DEXA dediğimiz kemik yoğunluğu ölçümünü yaptırıp, osteoporoz teşhisini koyduktan sonra tedavilerine başlıyoruz. Dünya Sağlık Örgütünün bahsettiği gibi, 75 yaş üzerindeki hastalarımıza da rutin olarak DEXA yaptırıyoruz. Hastaların beslenmesi de bu konuda önemli. Çünkü artık fast-food ağırlıklı bir beslenme şekli oluştuğu için çoğu hastamız karbonhidrat ve yağlarla beslendiğinde kemik kalitemiz yeterince sağlam olmuyor. Biz özellikle kırıklarda bile dengeli beslenmenin kırığın daha çabuk iyileşmesini sağlayacağını hastalarımıza söylüyoruz. Dengeli beslenmeden kastımız, hastalarımızın çoğu zaman kırık olduğunda hep kelle paça, haşlama tarzı protein ağırlıklı beslenmeyi tercih etmeleri. Ancak biz sadece protein değil, yeşil sebzelerdeki vitamin ve minerallerin, süt ve süt ürünlerindeki minerallerin ve vitaminlerin de önemli olduğunu söylüyoruz. Bunların hepsi kemiğin yapısına girdiği için dengeli bir şekilde alınmalarını öneriyoruz. Kötü alışkanlıklar da burada çok önemli. Özellikle sigara ve alkolden uzak durmalarını bekliyoruz. Hastalarımızın bir an önce ayağa kalkmaları için fizik tedavi uzmanlarıyla ve fizyoterapistlerimizle beraber gerekli müdahaleler yapılıyor. Bunlar da bir ekip işi olarak yürütülüyor ve hastanemizde bunu gayet güzel bir şekilde yapmaktayız." Diyarbakır genelinde bu tür sağlık taramalarının yaygınlaştırılması, toplum sağlığı açısından kritik bir öneme sahip olmaya devam ediyor.
