Diyarbakır Olgunlaşma Enstitüsü, geçmişin zarafetini günümüzün hızıyla birleştiren sıra dışı bir üretime ev sahipliği yapıyor. Atölyenin bir köşesinde son teknoloji yapay zeka destekli nakış makineleri çalışırken, hemen yanı başında 65 yıllık manuel makineler büyük bir titizlikle kullanılmaya devam ediliyor.
TEKNOLOJİ VE EMEĞİN BULUŞMASI
Enstitü bünyesindeki ustalar, yeni nesil makinelerin sunduğu pratikliğin yadsınamaz olduğunu vurguluyor. Ancak, el emeğinin ve beden gücünün işlendiği eski makinelerin, üretilen parçalara farklı bir ruh kattığına inanıyorlar. Modern sistemler hata payını düşürüp hızı artırsa da, geleneksel yöntemlerden vazgeçmeyen ustalar, bu makinelerin sağladığı "işçilik kontrolü" hissinin yerini hiçbir dijital sistemin tutamayacağını belirtiyor.
EMEĞİN MAKİNELEŞMİŞ HALİ
1998 yılından bu yana enstitüde emek veren Leyla Kıran, modern cihazların hızına rağmen manuel makine tercihini şu sözlerle açıklıyor: "Bir tuşa basıp çalışmak kolay olabilir, ancak bizim yaptığımız işte göz, el ve ayak koordinasyonu var. Kendi zevkimizi ve fikrimizi doğrudan ürüne yansıtıyoruz. Bu eski makinenin başında oturmak, benim için emeği ilmek ilmek işlemek demek."
GELENEKSEL ÜRETİMİN DİRENCİ
Usta öğretici Kadriye Kasımoğlu ise manuel makinelerin elektrik kesintisi gibi durumlarda bile üretimi durdurmadığına dikkat çekiyor. Kasımoğlu, "Yeni gelen makineleri öğreniyoruz, evet kolaylar. Ancak manuel makinelerle çalışan arkadaşlarımızın harcadığı beden gücü bambaşka bir değer. O ürünlere baktığınızda doğrudan emeği görüyorsunuz. Manuel makinelerden çıkan her bir parça, ustasının tüm çabasını ve ruhunu üzerinde taşıyor. Teknolojik rahatlık güzeldir ama o eskinin hissiyatını asla geri getiremez" değerlendirmesinde bulundu. (Diyarbakir.net)
