Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, engellilerin hakları konusunda kurumsal farkındalığı artırmak ve belediye hizmetlerinde hak temelli yaklaşımı güçlendirmek amacıyla kapsamlı bir eğitim programı başlattı. ‘Engelliler İçin Eşit Yurttaşlık Mücadelesi ve Sağlamcılık’ başlıklı programın ilk aşamasında daire başkanları ve şube müdürleri eğitim aldı. Önümüzdeki süreçte eğitimlerin tüm belediye personelini kapsayacak şekilde sürdürüleceği bildirildi.
GELENEKSEL VE TIBBİ YAKLAŞIMLAR TARTIŞILDI
Eğitim programının ilk bölümünde katılımcılarla engelliliğe yönelik geleneksel ve tıbbi yaklaşımların tarihsel, toplumsal ve felsefi temelleri ele alındı. Yapılan sunumlarda, engelliliğin uzun yıllar yalnızca bireysel bir eksiklik ya da bir sağlık sorunu olarak değerlendirilmesinin, milyonlarca insanın toplumsal yaşamdan dışlanmasına ve eşit yurttaşlık haklarından mahrum bırakılmasına yol açtığı vurgulandı.
Katılımcılarla yapılan değerlendirmelerde, engellilerin eğitim, istihdam, ulaşım, sosyal yaşam ve karar alma süreçlerine katılımının önündeki yapısal engeller tartışıldı. Engellilerin toplumsal yaşamın pasif nesneleri değil, hak sahibi yurttaşlar olarak görülmesi gerektiğinin altı çizildi.
SAĞLAMCILIK VE OTO-SAĞLAMCILIK KAVRAMLARI
Program kapsamında ‘sağlamcılık’ kavramı ayrıntılı şekilde ele alındı. Eğitimlerde sağlamcılığın, engelli olmayan bireyleri toplumsal norm olarak kabul eden; engellileri dışlayan, ötekileştiren ya da yetersiz gören bir bakış açısı olduğu ifade edildi. Bu anlayışın yalnızca fiziksel engeller yaratmadığı, aynı zamanda dil, tutum ve davranışlar aracılığıyla ayrımcılığı yeniden ürettiği belirtildi.
Engellilerin çocuksulaştırılması, karar alma süreçlerinden uzak tutulması, cinsiyetsizleştirilmesi ve toplumsal yaşamın dışında bırakılmasının sağlamcılığın somut sonuçları arasında olduğuna dikkat çekildi. Eğitimlerde ayrıca ‘oto-sağlamcılık’ olarak tanımlanan, engelli bireylerin zamanla ayrımcı kalıpları içselleştirmesine neden olabilen süreçler üzerinde de duruldu.
YEREL YÖNETİMLERİN ROLÜ MASAYA YATIRILDI
Programın ikinci bölümünde, yerel yönetimlerin engellilerin eşit yurttaşlık haklarının hayata geçirilmesindeki rolü ve sorumlulukları değerlendirildi. Belediye hizmetlerinin planlanması ve uygulanmasında erişilebilirlik, katılım ve eşitlik ilkelerinin gözetilmesinin önemi vurgulandı.
Katılımcılarla yapılan tartışmalarda, belediyenin farklı birimlerinin engellilik alanında yürüttüğü çalışmalar ele alındı, mevcut eksiklikler ve geliştirilebilecek uygulamalar masaya yatırıldı. Mevzuat, bütçe ve personel olanaklarının yanı sıra kurumsal söylem ve dilin de engellilerin yaşamlarını doğrudan etkileyen unsurlar arasında olduğu ifade edildi. Yerel yönetimlerin yalnızca fiziksel erişilebilirliği sağlamakla sınırlı kalmaması, karar alma süreçlerinde engellilerin aktif katılımını destekleyen politikalar geliştirmesi gerektiğine dikkat çekildi.
FORUMLARLA KAPSAMLI DEĞERLENDİRME
Eğitim programının son bölümünde forumlar düzenlenecek. Forumlarda belediye personelinin günlük çalışma yaşamında karşılaştığı sorunlar, engelliliğe ilişkin gözlemleri, talepleri ve çözüm önerileri değerlendirilecek. Birimler bazında gerçekleştirilecek değerlendirmelerde, belediye hizmetlerinin farklı toplumsal kesimlerin hakları üzerindeki etkisi ele alınacak ve daha kapsayıcı uygulamaların geliştirilmesine yönelik öneriler oluşturulacak. Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen programla, belediye personelinin engellilik alanındaki bilgi ve farkındalığının artırılması, ayrımcı tutum ve söylemlerle mücadele edilmesi ve tüm hizmetlerde hak temelli bir yaklaşımın yaygınlaştırılması hedefleniyor.
