Diyarbakır, toplumsal hafızanın ve tanıklığın konuşulacağı önemli bir buluşmaya ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ile Travma Çalışmaları Derneği iş birliğiyle, Toplumsal Barış ve Özgürlük Forumu'nun devamı niteliğinde "Söz Almak: Toplumsal Hafıza, Tanıklık ve Travma Sempozyumu" düzenlenecek. 7-8 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilecek etkinlikte kayıplar, tutulamayan yaslar ve deneyimler; toplumsal hafıza, tanıklık ve adalet ekseninde ele alınacak.
İLK GÜN PANELLER VE POLİTİKA ÖNERİLERİ
Sempozyumun ilk günü Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Ali Emiri Konferans Salonu'nda dört panel ve bir Politika Önerileri Oturumu ile başlayacak. Saat 09.15'te kayıtların alınmasıyla başlayacak programda, 09.45-10.30 arasında açılış konuşmaları yapılacak. Açılışta Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Serra Bucak ile Travma Çalışmaları Derneği Başkanı Nergiz Özdemir Eke konuşacak.
DİL, KİMLİK VE KUŞAKLARARASI TRAVMA
İlk panel, saat 10.30-12.00 arasında "Susturulanın Sesi: Dil, Kimlik ve Kuşaklararası Travma" başlığıyla düzenlenecek. Sosyolog Dr. Ronayî Önen'in moderatörlüğünü üstleneceği panelde psikiyatrist ve yazar Azad Günderci "Dil, Travma ve Kimlik", psikolog Siyabend Aslan ise "Ruhsal Açıdan Anadili" başlıklı sunumlarını yapacak. Panele çevrimiçi katılacak psikolog, yazar ve travmatoloji uzmanı Dr. Jan İlhan Kızılhan da "Susturulan Söz, Bedendeki İz: Nesiller Arasındaki Travma, Toplumsal Hafıza ve Epigenetik" başlığında konuşacak.
ZORLA KAYBETMELER, CEZASIZLIK VE YAS
Saat 12.15-13.45 arasındaki "Kayıp ve Tanıklık: Zorla Kaybetmeler, Cezasızlık ve Yas" panelini, sosyal hizmet uzmanı İrfan Ekinci yönetecek. Panelde hak savunucusu Sebla Arcan "Sıfır Noktasında Beklemek: Zorla Kaybetmelerde Travma, Tamamlanamayan Yas ve Tanıklığın Gücü" başlıklı sunumunu gerçekleştirecek. İnsan Hakları Derneği Kadın Sekreteri Handan Coşkun "Yasın Kuşaklararası Aktarımında Mekân ve Beden Algısı: Sur"; nöropsikolog ve psikoterapist Masum Aydın ise "Yasaklı Yaslar: Ehliyetsiz Acılar!" başlıklarıyla konuşacak.
KADIN DİRENİŞİ VE HAFIZASI
Öğleden sonra saat 14.45-15.45 arasında "Kadın Direnişi ve Hafızası" paneli gerçekleştirilecek. Sosyolog Didem Aydemir'in moderatörlüğündeki panelde psikolojik danışman ve TJA aktivisti Esra Kahraman "Coğrafya, Beden ve Anadil: Ortadoğu'da Göç Ettirilen Kürt Kadınlarında Hafızanın Taşınması ve İyileşme Mekanizmaları" başlıklı sunum yapacak. Tevgera Jinên Azad'dan Rojda Bedia Akkaya ise "Baskılanmış Yaşamdan Kolektif İyileşmeye: Kürt Kadın Hareketinin Tarihsel Direniş Mirası, Komünal Yaşam ve Özgün Baş Etme Mekanizmaları" başlığında konuşacak.
BEDENSEL HAFIZA VE ONARIMIN KOŞULLARI
Günün dördüncü paneli saat 16.00-17.15 arasında "Bedende Kalan: Hak İhlalleri, Bedensel Hafıza ve Onarımın Koşulları" başlığıyla düzenlenecek. Moderatörlüğünü sosyal hizmet uzmanı Nihal Bozhan Özbek'in üstleneceği panelde psikiyatri uzmanı ve insan hakları savunucusu Dr. Burhanettin Kaya "Örseleyen Sessizlik ve 'Özne'lik Halleri: Faillikten Müdahilliğe"; sosyolog ve travma uzmanı Dilşen Özden "Söylenmeyenin İzinde: Konuşan Beden" başlıklı sunumlarını yapacak. Lund Üniversitesinden siyaset bilimci Dr. Pınar Dinç ise "Hafızada ve Doğada Kalan İzler: Yıkım ve İyileşmenin Olanakları" başlığında konuşacak.
POLİTİKA ÖNERİLERİ OTURUMU
Saat 17.30-18.40 arasında yapılacak Politika Önerileri Oturumu, Büyükşehir Belediyesinin hafıza çalışmaları ile hak ihlali mağdurları ve kayıp yakınlarına yönelik yerel destek programlarına ilişkin kısa sunumuyla başlayacak. Büyükşehir Belediyesi danışmanı Dr. Yasin Duman ile psikolog Zelal Kocakaya'nın kolaylaştırıcılığında gerçekleştirilecek oturumda farklı disiplinlerden ve kurumlardan katılımcıların görüşlerini paylaşması ve uygulanabilir politika önerilerinin derlenmesi amaçlanıyor. İlk günün programı saat 18.45-19.00 arasındaki kapanış konuşmalarıyla tamamlanacak. Kapanışta Travma Çalışmaları Derneği Yönetim Kurulu Üyesi klinik psikolog Gizem Uyğur, derneğin kurucu üyesi Dr. Azad Dildar Günderci ve Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Emin Ay konuşacak.
HAFIZA YÜRÜYÜŞÜ: HATIRLAMAK, TANIKLIK ETMEK, UNUTTURMAMAK
Sempozyumun ikinci gününde saat 09.30-13.30 arasında "Hafıza Yürüyüşü: Hatırlamak, Tanıklık Etmek, Unutturmamak" düzenlenecek. Hakikat Adalet Hafıza Merkezinden Derya Bozarslan rehberliğinde gerçekleştirilecek yürüyüş, Dağkapı Meydanı'ndan başlayacak; Saray Kapı, Dört Ayaklı Minare, Surp Giragos Ermeni Kilisesi, Surp Sarkis Kilisesi, Ortak Vicdan Anıtı ve Ermeni Kabristanı duraklarıyla devam edecek. Diyarbakır'ın çok katmanlı hafızasında iz bırakan mekânları kapsayan yürüyüşte inkâr, susturma, yerinden edilme ve kayıplarla şekillenen geçmişin izleri ele alınacak. Unutturulmak istenenleri hatırlamanın, görünmez kılınan hikâyeleri yeniden görünür kılmanın ve toplumsal hafızayı birlikte sahiplenmenin imkânları üzerinde durulacak.
İkinci günün programı saat 14.30-16.00 arasında gerçekleştirilecek "Aklımızda Kalanlar/Hatırladıklarımız Atölyesi" ile devam edecek. Türkçe ve Kürtçe panel konuşmalarının yer alacağı sempozyum ücretsiz ve herkesin katılımına açık olacak. Hafıza Yürüyüşü ise 20 kişilik kontenjanla gerçekleştirilecek. Yürüyüşe katılmak isteyenlerin kayıtları 7 Kasım'da sempozyum alanında alınacak.
