Diyarbakır’ın geniş tarım alanlarında yakın gelecekte yalnızca traktörler değil; sensörler, insansız hava araçları ve otonom robotlar da çalışacak. Dicle Üniversitesi, bu dönüşümün uzmanlarını kentte yetiştirmek amacıyla yeni bir lisans programı açmaya hazırlanıyor.
Ziraat Fakültesi bünyesinde planlanan “Hassas Tarım ve Tarımsal Robotlar” programında; yapay zekâ, robotik sistemler, tarımsal veri analizi, uzaktan algılama ve akıllı sulama teknolojileri üzerine eğitim verilmesi hedefleniyor.
Program henüz Dicle Üniversitesinde öğrenci kabulüne başlamadı. Türkiye’de bu alanda eğitim veren dört üniversitenin 2026 YKS’deki toplam 120 kişilik kontenjanının dolması ise dijital tarım eğitimine yönelik talebin hızla arttığını gösterdi.
120 KONTENJAN DİCLE ÜNİVERSİTESİNE AİT DEĞİL
Başlıktaki “120 kişilik kontenjanın tamamı doldu” bilgisi Dicle Üniversitesinde açılan bir programa değil, Türkiye genelindeki mevcut bölümlere ait.
“Hassas Tarım ve Tarımsal Robotlar” lisans programı 2026 itibarıyla Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi ile Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesinde bulunuyor.
Bu üniversitelerde ayrılan kontenjanlar şöyle:
Ondokuz Mayıs Üniversitesi: 40
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi: 30
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi: 30
Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi: 20
Dört üniversitedeki toplam 120 kişilik kontenjanın dolması, henüz yeni sayılabilecek bölüme yönelik öğrenci ilgisini ortaya koydu. Dicle Üniversitesi ise aynı programı Diyarbakır’a kazandırmak için hazırlıklarını sürdürüyor.
TARLANIN YENİ UZMANLARI YETİŞECEK
Hassas tarım, üretim alanının tamamına aynı miktarda su, gübre veya ilaç uygulamak yerine toprağın ve bitkinin ihtiyacına göre karar verilmesini esas alıyor.
Sensörlerden, uydu görüntülerinden ve insansız hava araçlarından elde edilen veriler analiz edilerek hangi bölgenin ne kadar suya veya besine ihtiyaç duyduğu belirlenebiliyor. Bu yöntemle kaynak kullanımının azaltılması, verimin yükseltilmesi ve çevresel kayıpların önlenmesi amaçlanıyor.
Yeni programla birlikte tarım veri analistliği, hassas tarım uygulama uzmanlığı, tarımsal otomasyon operatörlüğü ve robotik sistem tasarımı gibi meslek alanlarında çalışabilecek insan kaynağı yetiştirilmesi planlanıyor.
DİYARBAKIR’IN TARIMSAL POTANSİYELİ TEKNOLOJİYLE BULUŞACAK
Dicle Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kamuran Eronat’ın öncülüğünde yürütülen hazırlıkların, Diyarbakır ve çevresindeki yüksek tarımsal üretim kapasitesini teknolojik uygulamalarla buluşturması hedefleniyor.
Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Gültekin Özdemir, tarımda veriye dayalı kararların giderek daha önemli hale geldiğine dikkat çekti. Özdemir, bölgenin üretim potansiyelini yeni teknolojilerle değerlendirebilecek nitelikli uzmanların yetiştirilmesini amaçladıklarını belirtti.
Diyarbakır’ın hububat, pamuk, mısır, bağcılık ve bahçe bitkileri üretimindeki kapasitesi düşünüldüğünde yeni programın yalnızca akademik eğitimle sınırlı kalmaması bekleniyor. Uygulamalı çalışmaların çiftçiler, tarımsal işletmeler ve teknoloji şirketleriyle iş birliği içinde yürütülmesi hedefleniyor.
TARIMDA YAPAY ZEKÂ VE ROBOTİK DÖNEMİ
Dicle Üniversitesi Bilim İletişimi Ofisinin düzenlediği “Şehir ve Üniversite Buluşuyor” etkinliğinde tarım sektöründeki teknolojik değişim kamuoyuyla paylaşıldı.
25 Ağustos’ta düzenlenen programda Prof. Dr. Gültekin Özdemir, “Tarımda Dijital Dönüşüm ve Geleceğin Meslekleri” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi.
Sunumda yapay zekâ, bulut bilişim, uzaktan algılama ve nesnelerin internetinin tarımsal üretimdeki kullanım alanları ele alındı. Geleneksel üretim yöntemlerinden veri temelli modellere geçişin çiftçilik anlayışını ve tarımsal meslekleri değiştirdiği vurgulandı.
DRONE’DAN AKILLI SULAMAYA UZANAN PROJELER
Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesinde dijital tarıma ilişkin çeşitli araştırmalar da yürütülüyor. Bağ ilaçlamasında kullanılacak drone sistemlerinin tasarımı ve performans ölçümleri bu çalışmalar arasında bulunuyor.
Eğil’deki bağ alanlarının uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleriyle belirlenmesine yönelik proje de fakültenin saha çalışmalarından biri oldu.
Hidroponik yetiştiricilikte otomasyon sistemleri, çiftçilerin modern sulama teknolojilerine uyumu ve uydu görüntüleri üzerinden sulama performansının değerlendirilmesi üzerinde de araştırmalar yapılıyor.
Silvan Projesi’nin tamamlanmasıyla genişlemesi beklenen sulama alanlarında suyun daha verimli kullanılması için teknoloji odaklı çalışmaların artırılması planlanıyor.
Üniversite ayrıca GAP bölgesindeki bağcılık faaliyetlerinde hastalık ve risklerin erken belirlenmesini sağlayacak yapay zekâ destekli bir karar sistemi üzerinde çalışıyor. Projenin Diyarbakır’da pilot olarak uygulanması hedefleniyor.
Yeni lisans programının hayata geçirilmesi halinde Dicle Üniversitesi, Diyarbakır’daki tarımsal üretimin dijitalleşmesine hem eğitim hem de araştırma alanında doğrudan katkı sunabilecek.
