Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, İnsan Hakları Derneği (İHD) ile Toplumsal Barış ve Özgürlük Forumu tarafından düzenlenen "Türkiye'de Toplumsal Barış Süreci ve Dünya Örnekleri: Zorluklar, İmkânlar, Beklentiler ve Sonuçlar" başlıklı konferans, oturumlarla devam ediyor. Konferansa Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanları Serra Bucak ve Doğan Hatun, İHD Eş Genel Başkanı Cihan Aydın, milletvekilleri, İrlanda, Kolombiya ve İspanya'daki çatışma çözümü süreçlerinde aktif rol alan isimler, siyasi parti ve sivil toplum örgütü temsilcileri ile çok sayıda kişi katıldı.
'GÜVENLİK EKSENLİ DİL KAYGI YARATIR'
Konferansın "Türkiye'de Güncel Durum" başlıklı ilk oturumunda değerlendirmelerde bulunan DEM Parti Milletvekili ve İmralı Heyeti Üyesi Prof. Dr. Mithat Sancar, barış süreçlerinde kavramların ve isimlendirmenin hayati önem taşıdığını vurguladı. Sancar, sürecin yalnızca "terör" kavramı ve güvenlik eksenli bir dil üzerinden yürütülmesinin toplumdaki endişe, kaygı ve şüpheleri büyüttüğünü belirterek, bu sürecin "Barış ve Demokratik Toplum Süreci" olarak nitelendirilmesi gerektiğini ifade etti.
'ÇATIŞMADAN HUKUKA GEÇİŞİN KRİTİK KAVŞAĞINDAYIZ'
Türkiye'deki modelin, dünyadaki silahsızlanma ve entegrasyon süreçlerinden farklı olarak silah bırakmayı sürecin başına koyduğunu belirten Sancar, bu yaklaşımın çatışmayı sona erdirerek çözümün önünü açmayı hedeflediğini söyledi. Türkiye'nin şu anda çatışmadan hukuka ve şiddetten siyasete geçişin yaşandığı kritik bir kavşakta bulunduğunu vurgulayan Sancar, sürecin kalıcı ve sağlıklı bir zemine oturması için yasal bir çerçevenin şart olduğunu dile getirdi.
ULUSLARARASI DENEYİMLER MASADA
Konferansın ikinci oturumunda "Kuzey İrlanda (IRA), İspanya (ETA) ve Kolombiya (FARC-EP) Süreçleri" başlığı altında dünyadaki farklı barış ve çatışma çözümü deneyimleri paylaşıldı.
Sinn Féin Yasama Meclisi Üyesi Gerry Kelly, İrlanda'daki barış sürecinin kamuoyunda yoğun şekilde tartışıldığını ve karşıt görüşlere rağmen kararlılıkla yürütüldüğünü aktardı. Kelly, "Hayırlı Cuma Anlaşması her şeyin çözümü değildi, sadece ileriye gidecek yolun başlangıç noktasıydı" dedi.
EH Bildu Uluslararası İlişkiler ve Politika Sorumlusu Igor Zulaika Zurimendi, Bask Bölgesi'nde ETA'nın silahsızlanma sürecinde sivil toplumun belirleyici rol oynadığını anlattı. Zurimendi, sürecin halk tarafından sahiplenilmesinin en büyük başarı olduğunu vurguladı.
KOLOMBİYA'DA KADINLARIN ROLÜ
Oturuma çevrim içi bağlantıyla katılan eski FARC-EP komutanı Victoria Sandino, Kolombiya'daki barış görüşmelerinde kadınların aktif katılımının sürecin kapsamını genişlettiğini belirtti. Sandino, toplumsal cinsiyet perspektifinin ilk kez barış müzakerelerine dâhil edildiğini ve kadın haklarının gündeme taşındığını ifade ederek, "Kadınların katılımı barış gündeminin genişletilmesini sağladı" dedi.
'GARANTİ OLMADAN ADIM ATILAMAZ'
32 yıl cezaevinde kalan Muhittin Altun ise barış süreçlerinde yasal güvencenin önemine dikkat çekerek, "Kürtler mücadeleleriyle varlıklarını ortaya koydular. Bu ontolojik inançla silahsız da devam edebiliriz diyorlar. Bunun için bir garanti gerekli. Garanti olmadan adım atamazlar" şeklinde konuştu.
