Zerzevan Kalesi’nde yürütülen arkeolojik kazılar, yörede yaşayan 35 kadının katılımıyla devam ediyor. Diyarbakır’ın Çınar ilçesine 13 kilometre uzaklıktaki Demirölçek Mahallesi yakınında, 124 metre yükseklikteki kayalık tepede yer alan ve Roma döneminde askeri yerleşim olarak kullanılan kale, bilimsel çalışmalarla gün yüzüne çıkarılıyor.
2020 yılında UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’ne alınan kalede, 2014’ten bu yana kazılar sürüyor. Çalışmalar; Kültür ve Turizm Bakanlığı, Diyarbakır Valiliği, Çınar Kaymakamlığı, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Diyarbakır Müze Müdürlüğü, Dicle Üniversitesi ve diğer kurumların katkılarıyla yürütülüyor.
1000 dönümlük alanda kapsamlı çalışma
Yaklaşık 1000 dönümlük alanda bugüne kadar 15 metre yüksekliğinde ve 1200 metre uzunluğunda sur kalıntısı, 21 metre yüksekliğinde gözetleme ve savunma kulesi, kilise, yönetim binası, tahıl ve silah depoları, kaya mezarları, su kanalları, 63 su sarnıcı, yer altı kilisesi, 400 kişilik yer altı sığınağı, konutlar ve gizli geçitler ortaya çıkarıldı. Ayrıca dünyada bulunan son Mithras Tapınağı da kalede tespit edildi.
Kazı alanında restorasyon çalışmaları da eş zamanlı sürdürülüyor.
6 aylık istihdam programı
Çınar Kaymakamlığının hazırladığı ve İŞKUR’un “İşgücü Uyum Programı” kapsamında hayata geçirilen proje ile Demirölçek ve Aşağıkonak mahallelerinde yaşayan 35 kadın, 6 ay boyunca haftanın 3 günü kazılara katılıyor.
Çınar Kaymakamı Zikrullah Erdoğan, projenin kadın istihdamını artırmayı amaçladığını belirterek, kadınların hem tarihi mirasa katkı sunduğunu hem de aile bütçelerine destek sağladığını ifade etti.
Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Aytaç Coşkun da çalışmaların 2014’ten bu yana aralıksız sürdüğünü belirterek, bu yıl ilk kez 35 kadınla kazı yapıldığını söyledi. Coşkun, 2025’te 400 bin kişinin ziyaret ettiği kalede bu yıl 700 bin ziyaretçi hedeflediklerini aktardı.
Kazılara katılan kadınlar ise tarihi bir alanda çalışmanın gurur verici olduğunu ve ekonomik katkı sağladıklarını dile getirdi.