TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Diyarbakır İl Temsilciliği, 22 Mart Dünya Su Günü'nde yayımladığı basın açıklamasında Türkiye'nin giderek artan su kriziyle karşı karşıya olduğunu belirterek, bunun gıda arzı ve fiyatları üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
SU SIKINTISI EŞİĞİNE DOĞRU
İl Temsilcisi Nevzat Bayram, kullanılabilir su potansiyelinin 112 milyar metreküp olduğunu hatırlatarak, 2030'da nüfusun 100 milyonu aşmasıyla kişi başına düşen su miktarının 1.120 metreküp/yıl'a gerileyeceğini, bunun "su sıkıntısı" eşiği olduğunu vurguladı. DSİ verilerine göre kullanılan suyun yüzde 74'ü tarım sektörüne ayrılırken, açık kanal sulama yöntemleri nedeniyle sulama randımanı yüzde 50'de kalıyor. Şehir şebekelerinde ise dağıtıma verilen her üç birim suyun biri evlere ulaşamadan kayboluyor.
TARIMSAL ÜRETİMDE DÜŞÜŞ
Bayram, "Su azaldıkça tarla küçülür, arz düşer, fiyatlar yükselir. Sofradaki zamların arkasında bu krizin izleri vardır" dedi. TÜİK 2025 verilerine göre meyve üretimi yüzde 30,9, buğday üretimi yüzde 13,7, arpa üretimi ise yüzde 25,9 oranında geriledi. Araştırmalar su stresinin tarımsal verimi halihazırda yüzde 10-15 düşürdüğünü ortaya koyuyor.
GIDA İSRAFI SU KAYBI DEMEK
Türkiye'de yılda ortalama 26 milyon ton gıda çöpe gidiyor; bu rakam kişi başına 93 kilogram israf anlamına geliyor. "İsraf edilen her gıda, aynı zamanda o gıdayı üretmek için harcanan suyun da boşa gitmesi demektir" diyen Bayram, su kaynaklarını koruma mücadelesi ile gıda israfını önleme mücadelesinin birbirinden ayrılamayacağını vurguladı.
ÇAĞRIDA BULUNDULAR
Bayram, yetkili kurumların şu önlemleri gecikmeksizin hayata geçirmesini talep etti:
· Tarımda açık kanal sulama uygulamaları terk edilmeli; damla ve yağmurlama sulama sistemlerine geçiş hızlandırılmalı
· Kentsel su dağıtım altyapısı modernize edilmeli, kayıp ve kaçaklar giderilmeli
· Arıtılmış kentsel atık sular ve yağmur suları tarımsal amaçlı değerlendirilmeli
· Bitki deseni su mevcudiyetine göre yeniden planlanmalı, kuraklığa dayanıklı ürün çeşitleri yaygınlaştırılmalı
"Su kaynaklarımızı korumak; gıda arz güvencemizi, üreticimizi ve tüketicimizi korumak demektir" ifadelerini kullanan Bayram, kamuoyunu ve yetkilileri duyarlı davranmaya davet etti.