Diyarbakır’ın Eğil ilçesinde, Dicle Baraj Gölü suları altında kalan yaklaşık 2 bin 400 yıllık tarihi yapılar, İl Jandarma Komutanlığı Sualtı Arama Kurtarma (SAK) ekiplerinin dalışı sırasında görüntülendi. Antik yerleşim izleri ile dini ve sivil yapılar su altında varlığını korurken, bölgenin zengin tarihi mirası yeniden gündeme geldi.
Diyarbakır kent merkezine yaklaşık 52 kilometre uzaklıktaki Eğil’de, 1986 yılında yapımına başlanan ve 1997’de su tutan barajın ardından çok sayıda yerleşim ve tarihi yapı sular altında kaldı. Buna rağmen bazı yapıların bütünlüğünü koruduğu ve net biçimde görüntülenebildiği belirtildi.
Tarihi yapılar su altında
Bölgede Hz. Zülkifl ve Hz. Elyesa peygamberlerin kabirleri 1995 yılında taşınırken, cami, medrese, hamam ve kaya mezarları gibi birçok yapı baraj suları altında kaldı. Görüntülerde Hz. Elyesa Türbesi, bitişiğindeki cami, Caferiye Medresesi ve mezarlık alanlarının izlerine rastlandığı aktarıldı.
Dicle Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İrfan Yıldız, Eğil’in tarihinin Hurri-Mitanniler dönemine kadar uzandığını, bölgede Asur, Urartu, Pers, Roma ve Bizans gibi birçok medeniyetin iz bıraktığını ifade etti.
“Su altı arkeolojisi yapılabilir”
Yıldız, baraj suları altında kalan yapıların uzun süredir sağlamlığını koruduğuna dikkat çekerek, bu alanlarda bilimsel çalışmalar yapılabileceğini söyledi. Kurak dönemlerde su seviyesinin düşmesiyle bazı yapıların siluetlerinin daha net ortaya çıktığını belirtti.
Uzmanlara göre, Dicle Baraj Gölü altında bulunan bu kültürel miras, Türkiye’de gelişmekte olan su altı arkeolojisi çalışmaları açısından önemli bir potansiyel taşıyor.