Türkiye’nin hububat, bakliyat ve yağlı tohum ürünlerinde son iki aylık ihracat verilerine göre yaklaşık 187 bin ton makarna, 127 bin ton buğday unu ve 68 bin ton ayçiçek yağı ihraç edildi. En yüksek gelir 108,1 milyon dolarla ayçiçek yağından elde edilirken, makarna ihracatı 103 milyon dolara ulaştı.
Ancak aynı dönemde Orta Doğu’ya yapılan ihracat yüzde 21,4 düşüşle 231 milyon dolara geriledi. Ortalama ihracat birim fiyatlarındaki artış ise yüzde 1,9 seviyesinde kaldı.
Çoklu kriz baskısı
Güneydoğu Anadolu Hububat, Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, sektörün aynı anda finansman, lojistik ve rekabet baskılarıyla karşı karşıya olduğunu ifade etti.
Kadooğlu, Irak’ta tahsilat sorunları, Suriye’de yüksek vergiler, Körfez’de artan taşımacılık maliyetleri ve Rusya-Ukrayna savaşının tedarik zincirine etkilerinin ihracatı zorlaştırdığını belirtti.
“Cari süreçler kırılgan”
Irak pazarında ödeme süreçlerindeki aksaklıkların ihracatçılar üzerinde baskı oluşturduğunu kaydeden Kadooğlu, son dönemde kısmi iyileşme yaşandığını ancak kalıcı çözüm için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.
Ticaretin tek bir sınır kapısına bağımlı olmadan sürdürülmesinin önemine dikkat çeken Kadooğlu, farklı gümrük kapılarının daha etkin kullanılmasının ihracat açısından olumlu bir gelişme olduğunu söyledi.
Lojistik maliyetler ve rekabet
Bölgedeki jeopolitik gerilimlerin taşımacılık maliyetlerini artırdığını belirten Kadooğlu, navlun fiyatlarındaki artışın çoğu zaman şeffaf kriterlere dayanmadığını ifade etti.
Ayrıca Mısır’ın bölgesel ticaret avantajlarının Türk ihracatçılar için rekabet baskısı oluşturduğunu vurgulayan Kadooğlu, artan maliyetlerin ve belirsizliklerin artık yapısal bir sorun haline geldiğini kaydetti.
Uzmanlara göre, ticaret altyapısının güçlendirilmesi ve ödeme sistemlerinin iyileştirilmesi, hem ihracatın sürdürülebilirliği hem de bölgesel gıda güvenliği açısından kritik önem taşıyor.