Diyarbakır'ın Lice ilçesine bağlı Yolçatı (Sîsê) Mahallesi'nde bulunan tarihi kaya yerleşimleri ve mağara yapıları, yol yapımı için açılan taş ocağı nedeniyle geri dönüşü olmayan bir tahribatla karşı karşıya. Bölge sakinleri ve sivil toplum kuruluşlarının tepkilerinin ardından konu Meclis gündemine taşındı. CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.
ANAYASA'NIN 63. MADDESİ HATIRLATILDI
Tanrıkulu, önergesinde Anayasa'nın 63. maddesine atıfta bulunarak, "Devlet, tarih, kültür ve tabiat varlıklarının ve değerlerinin korunmasını sağlar, bu amaçla destekleyici ve teşvik edici tedbirleri alır" hükmünü hatırlattı. Bölgenin resmi olarak tescillenmemiş olsa da taşıdığı tarihsel değerin inkâr edilemez olduğunu vurgulayan Tanrıkulu, bilimsel inceleme yapılmadan başlatılan taş ocağı faaliyetlerinin kamu yararı ilkesiyle bağdaşmadığını belirtti.
MEZARLAR VE MAĞARALAR YOK OLUYOR
Yolçatı Mahallesi sınırları içerisinde yer alan kaya mezarları ve mağaralar, bölgenin kadim geçmişine ışık tutan önemli yapılar arasında gösteriliyor. Ancak yol yapımında kullanılacak malzeme temini için başlatılan taş ocağı çalışmaları, bu tarihi dokuyu hızla yok ediyor. Bölgede yaşayan vatandaşlar ve sivil toplum temsilcileri, iş makinelerinin bölgeden derhal uzaklaştırılmasını ve alanın koruma altına alınmasını talep ediyor.
BAKAN ERSOY'A 10 KRİTİK SORU
CHP'li vekil, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'a yönelttiği soru önergesinde şu başlıkları gündeme getirdi:
Taş ocağı faaliyetlerinin yürütüldüğü alanda Bakanlıkça tescilli veya tescil sürecinde bulunan bir kültür varlığı bulunup bulunmadığını,
Taş ocağı faaliyeti öncesinde Bakanlık veya Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'ndan izin alınıp alınmadığını,
İddialar üzerine Bakanlık tarafından denetim başlatılıp başlatılmadığını ve tahribatın önlenmesi için çalışmaların geçici olarak durdurulup durdurulmadığını,
Alanın "arkeolojik sit alanı" olarak tescil edilmesine yönelik bir çalışma yürütülüp yürütülmediğini,
UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan Diyarbakır'ın kültürel mirasının bütüncül korunması kapsamında, taşra ilçelerindeki tescillenmemiş varlıkların envanterinin çıkarılmasına yönelik bir planlama olup olmadığını,
Diyarbakır genelinde son beş yılda taş ocağı, maden veya altyapı faaliyetleri nedeniyle zarar gören kültür varlığı sayısını sordu.
BÖLGE HALKI ALANIN KORUNMASINI İSTİYOR
Yolçatı Mahallesi'nde yaşanan tahribat, bölge halkı ve sivil toplum kuruluşlarının tepkisini çekmeye devam ediyor. Vatandaşlar, kaya mezarlarının ve mağaraların acilen tescil edilerek koruma altına alınması ve iş makinelerinin bölgeden çekilmesi çağrısında bulunuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın soru önergesine vereceği yanıt, bölgedeki tarihi yapıların akıbeti açısından belirleyici olacak.
