Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 1211 sayılı Kanun’un 42. maddesi kapsamında, 2025 yılı enflasyonunun hedefin üzerinde gerçekleşmesi nedeniyle hükümete açık mektup gönderdi. Mektupta, hedef sapmasının nedenleri ile enflasyonun yeniden hedef patikasına çekilmesi için uygulanan ve planlanan politikalar detaylandırıldı.
TCMB, dezenflasyon sürecinin Haziran 2024’te başladığını ve 2025 yılı boyunca devam ettiğini belirtti. Sıkı para politikası, finansal koşullardaki sıkılık ve talep dengelenmesinin süreci desteklediği ifade edildi.
Arz şokları ve beklentiler etkili oldu
Mektupta, enflasyonun hedefin üzerinde kalmasında arz yönlü gelişmeler, fiyatlama davranışlarındaki katılıklar ve beklentilerin hedeflerle uyumsuzluğunun etkili olduğu vurgulandı.
Küresel emtia fiyatlarının 2025’in ilk yarısında enflasyonu sınırlayıcı etki yaptığı, ancak jeopolitik gelişmeler nedeniyle enerji ve metal fiyatlarında oynaklık yaşandığı belirtildi.
Yurt içinde ise kuraklık ve don olaylarının özellikle 2025’in üçüncü çeyreğinde gıda fiyatlarını artırdığı, bunun da enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğu ifade edildi.
Kur etkisi sınırlı, hizmet enflasyonu yüksek
TCMB, 2025 yılında döviz kurunun enflasyon üzerindeki etkisinin geçmiş dönemlere kıyasla daha sınırlı kaldığını bildirdi. Türk lirasındaki görece istikrarlı seyir ve zayıf talep koşullarının kur geçişkenliğini düşürdüğü kaydedildi.
Buna karşılık kira ve eğitim gibi hizmet kalemlerinde fiyat artışlarının yüksek seyrettiği vurgulandı. Geçmiş enflasyona endeksleme eğilimi ve önceki düzenlemeler sonrası yapılan fiyat ayarlamalarının bu artışta etkili olduğu ifade edildi.
Talep ve maliye politikası
Talep koşullarının 2025 yılı genelinde dezenflasyonist seviyede kaldığı, ancak deprem sonrası inşaat faaliyetleri ve bazı tüketim kalemleri nedeniyle dengelenmenin kademeli gerçekleştiği belirtildi.
Mali disiplinin sürdürüldüğü vurgulanan mektupta, 2025 yılı bütçe açığının milli gelire oranının yüzde 2,9 olduğu bilgisi paylaşıldı.
Faiz adımları ve para politikası
TCMB, 2025 yılı boyunca para politikasının ihtiyatlı ve enflasyon odaklı yürütüldüğünü bildirdi.
-
Ocak ve Mart 2025’te toplam 500 baz puan indirimle politika faizi yüzde 42,5’e çekildi.
-
Nisan 2025’te politika faizi yüzde 46’ya yükseltildi.
-
Haziran 2025’te faiz sabit tutuldu.
-
Yılın devamında yapılan indirimlerle politika faizi Aralık 2025’te yüzde 38’e düşürüldü.
-
Ocak 2026’da ise sınırlı indirimle faiz yüzde 37’ye çekildi.
“Temel hedef fiyat istikrarı”
TCMB, temel amacın fiyat istikrarını sağlamak olduğunu vurgulayarak, enflasyon görünümünde bozulma olması halinde para politikasının yeniden sıkılaştırılacağını belirtti.
Kredi ve mevduat piyasalarında öngörü dışı gelişmeler yaşanması durumunda ek makroihtiyati tedbirlerin devreye alınacağı ifade edildi.
Genel değerlendirmede, 2025 yılının son çeyreğinde enflasyonun ana eğiliminde iyileşme görüldüğü, ancak hedefe ulaşmak için sıkı politika duruşunun süreceği kaydedildi.