TRUMP'IN ATEŞKES ÇAĞRISI

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a verdiği sürenin dolmasına 90 dakika kala ateşkesi duyurdu. Trump, Hürmüz Boğazı'nın tam, derhal ve güvenli şekilde açılması şartıyla İran'a yönelik bombardıman ve saldırıları iki hafta süreyle askıya aldığını açıkladı. Bu kararın Pakistan'ın çağrısıyla alındığı belirtildi.

İRAN'IN 10 MADDELİK TEKLİFİ

İran'dan da peş peşe açıklamalar geldi. Müzakerelerin Pakistan'da yapılacağı ve teklifin dini lider Mücteba Hamaney tarafından onaylandığı bildirildi. İran'ın sunduğu 10 madde arasında ABD'nin saldırmazlık garantisi, tüm yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması ve ABD savaş güçlerinin bölgeden çekilmesi yer alıyor.

LÜBNAN BİLMECESİ

Lübnan cephesinde ise ipler gerildi. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve İran, Lübnan'ın ateşkese dahil olduğunu duyurdu. Ancak İsrail Başbakanlık Ofisi'nden yapılan açıklamada, "Trump'ın kararını destekliyoruz ancak Lübnan ateşkese dahil değil" denildi. Netanyahu yönetimi, Lübnan'la ilgili çekincelerini koruyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NA ÇÖZÜM

ABD eski Başkanı Trump, Hürmüz Boğazı’nın açılması için 8 Nisan’a kadar süre vermişti. Pakistan’ın devreye girmesiyle birlikte boğazın yeniden gemi trafiğine açılması için somut adımlar atılıyor. Planın bugün yürürlüğe girmesi bekleniyor.

45 GÜNLÜK ATEŞKES

Taslak metne göre ilk aşamada acil bir ateşkes ilan edilecek. Ardından taraflar kalıcı barış için müzakere masasına oturacak. Ateşkes süresi 45 gün olarak öngörülüyor. Bu süre zarfında boğazın güvenli işleyişi için teknik ekipler çalışacak.

PAKİSTAN ARABULUCULUKTA TEK KANAL

Daha önce de benzer krizlerde devreye giren İslamabad yönetimi, bu kez de resmi iletişim kanalı olarak görülüyor. Planın dijital ortamda iyi niyet muhtırası şeklinde imzalanması hedefleniyor. Bölgesel arabulucular, 45 günlük ateşkesin ardından kalıcı bir savaşı durdurma kararının çıkacağını umuyor.

TAHRAN VE ELBRUZ'DA KESİNTİ

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, yalnızca Tahran'da değil, Elbruz Eyaleti'nin bazı bölgelerinde de elektrik kesintileri meydana geldi. Yetkililer, enerji tesislerinin hedef alınması sonucu oluşan hasarın giderilmesi için ekiplerin çalışmalarını sürdürdüğünü bildirdi. Yar resmi Tasnim Haber Ajansı'na göre, saldırının boyutuna ilişkin detaylı bilgilerin daha sonra kamuoyuyla paylaşılacağı belirtildi.

TRUMP'IN KARARI RAFA KALKTI

İsrail ordusu, İran'a yönelik son 24 saat içinde 140'tan fazla hava saldırısı düzenlediğini açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump, daha önce yaptığı açıklamada İran ile müzakerelerin "çok iyi gittiğini" belirtmiş ve elektrik santrallerini hedef alma kararını 6 Nisan'a kadar durdurduğunu ifade etmişti. Ancak gece saatlerinde başta Tahran olmak üzere kritik kentlere yönelik saldırıların yeniden yoğunlaştığı bildirildi. Elektrik altyapısına yönelik saldırının etkisinin netleşmesi için incelemeler sürüyor.

KARA HAREKATINA GEREK YOK

Rubio, "Amerikan ordusu, İran topraklarına kara birliği göndermeden de stratejik hedeflerini gerçekleştirebilecek güçtedir" dedi. Operasyonun lojistik boyutuna ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Rubio, ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon), Ukrayna'da bulunan silah ve mühimmat stoklarını Ortadoğu'ya nakletmeye hazır olduğunu açıkladı.

HÜRMÜZ BOĞAZI UYARISI

İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ücretli geçiş sistemi kurma ihtimaline de değinen Rubio, bunun "yasa dışı ve kabul edilemez" olduğunu belirterek, "Bu sadece yasa dışı değil, aynı zamanda kabul edilemez ve dünya için tehlikeli" ifadelerini kullandı. İran'ın "15 maddelik plan"a yanıt verip vermediğine ilişkin soruya ise Rubio, "henüz (cevap) almadıklarını" söyledi. Filistinlilere yönelik şiddete ilişkin soruya ise "Evet, bu konuda endişeliyiz ve bunu dile getirdik" yanıtını verdi. ABD-İsrail saldırılarında eski İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkilinin hayatını kaybettiği belirtildi.

ABD ile İran arasında tırmanan gerilim yalnızca jeopolitik dengeleri değil, küresel finans piyasalarının güvenilirliğini de tartışmaya açtı. Son haftalarda hem geleneksel piyasalarda hem de çevrimiçi tahmin platformlarında görülen sıra dışı işlemler, “içeriden bilgi” (insider trading) şüphelerini güçlendirdi.

Dakikalar içinde yüz milyonlarca dolarlık işlem

Tartışmaların merkezinde, ABD Başkanı Donald Trump’ın ani politika değişikliği yer alıyor. Trump’ın İran’a yönelik saldırı planlarını ertelediğini duyurmasından sadece dakikalar önce petrol piyasasında olağan dışı hareketlilik yaşandı.

Kısa bir zaman diliminde yaklaşık 500 milyon dolarlık petrol kontratı el değiştirdi. Normal şartlarda bu saatlerde sınırlı işlem hacmi görülürken, bir dakikada binlerce kontratın işlem görmesi analistler tarafından “şüpheli” bulundu.

Trump’ın açıklamasının ardından petrol fiyatlarının düşmesiyle bu işlemleri yapan yatırımcıların büyük kazanç elde ettiği belirtiliyor.

“Normal piyasa hareketi değil”

Uzmanlara göre bu tür hassas zamanlamaya sahip büyük işlemler, sıradan piyasa öngörüsüyle açıklanamayacak düzeyde.

Ayrıca o an için kamuoyunda diplomatik bir yumuşama beklentisi bulunmaması, işlemlerin zamanlamasını daha da tartışmalı hale getirdi.

Tahmin platformlarında milyonluk kazançlar

Tartışmalar yalnızca klasik finans piyasalarıyla sınırlı değil. Polymarket ve Kalshi gibi platformlarda savaşın seyrine dair yapılan bahisler de dikkat çekiyor.

• İran’a saldırının zamanlamasına dair kontratlara 500 milyon dolardan fazla bahis yapıldı
• “Şüpheli insider” olarak tanımlanan bazı hesaplar milyon doların üzerinde kazanç elde etti
• Bir yatırımcının askeri gelişmeleri yüzde 90’ın üzerinde doğrulukla tahmin ettiği bildirildi

Bu veriler, içeriden bilgi kullanıldığı yönündeki şüpheleri artırdı.

Anonimlik denetimi zorlaştırıyor

Uzmanlara göre en büyük sorunlardan biri, bu platformlarda kullanıcıların anonim kalabilmesi. Sadece kripto cüzdanıyla işlem yapılabilmesi, kimlik tespitini zorlaştırıyor.

Ayrıca askeri operasyonların çok sayıda kişi tarafından planlanması, bilgi sızıntısı ihtimalini artıran bir faktör olarak görülüyor.

Siyasette de tartışma büyüyor

ABD’de bazı siyasetçiler duruma sert tepki gösterdi. Demokrat Senatör Chris Murphy, bu işlemleri “akıl almaz bir yolsuzluk” olarak nitelendirerek yeni düzenlemeler çağrısında bulundu.

Öte yandan Trump yönetimi iddiaları reddederek, kamu görevlilerinin etik kurallara bağlı olduğunu savundu.

Güven sorunu derinleşiyor

Uzmanlara göre asıl risk, piyasalara duyulan güvenin zedelenmesi. Savaş gibi kritik kararların finansal kazanca dönüştürülebileceği algısı, sistemin bütünlüğünü tehdit ediyor.

Son gelişmeler, jeopolitik krizlerle finansal piyasalar arasındaki ilişkinin ne kadar kırılgan hale geldiğini bir kez daha ortaya koydu.

ABD Senatörü Tim Kaine, İran’ın ABD ordusuyla doğrudan karşı karşıya gelme kapasitesine sahip olmadığını belirterek, Tahran’ın bu nedenle bölge ülkeleri ve Peşmerge güçlerine yöneldiğini söyledi.

Kaine, Kurdistan24’e verdiği demeçte, ABD’nin İran hedeflerine yönelik saldırılarının ardından Tahran’ın dolaylı hedeflere yöneldiğini ifade etti. “İran, ABD ordusuyla yüzleşme kapasitesinin olmadığını çok iyi biliyor; bu yüzden ulaşabildiği yerlere saldırıyor” dedi.

Peşmerge saldırısına tepki

İran’ın Peşmerge güçlerine yönelik saldırılarını “gerekçesiz” olarak nitelendiren Kaine, bu saldırıların Tahran’ın askeri zayıflığını gizleme çabası olduğunu savundu.

Kaine, “Bu saldırılar, İran’ın ABD karşısındaki çaresizliğini örtbas etme girişimidir” ifadelerini kullandı.

Bölgesel gerilim sürüyor

İran’ın bölgedeki farklı hedeflere yönelik saldırıları sürerken, ABD’li yetkililer bu saldırıların doğrudan çatışmadan kaçınma stratejisinin parçası olduğunu değerlendiriyor. Uzmanlar, gerilimin dolaylı çatışmalar üzerinden devam ettiğine dikkat çekiyor.

GEÇİCİ ATEŞKES VE MÜZAKERE TAKVİMİ

Planın ilk aşamasında, tarafların müzakere yürütebilmesi için bir aylık geçici ateşkes ilan edilmesi şart koşuluyor. Teklifin en kritik başlıklarından biri İran'ın nükleer faaliyetlerine yönelik. İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurması ve elindeki zenginleştirilmiş materyalleri güvenilir bir üçüncü tarafa devretmesi talep ediliyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE YAPTIRIMLAR

Planın bir diğer önemli maddesi Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin güvenli ve kesintisiz sürdürülmesi. İran'ın saldırılara misilleme olarak kapattığı stratejik geçidi yeniden uluslararası ulaşıma açması bekleniyor. Bu şartların yerine getirilmesi halinde ABD yönetimi, İran'a yönelik tüm ekonomik yaptırımları kaldırmayı taahhüt ediyor.

REJİM DEĞİŞİKLİĞİ YOK, SİVİL NÜKLEER DESTEK VAR

Habere göre planın dikkat çeken yönlerinden biri de İran'da rejim değişikliğine yönelik herhangi bir maddenin bulunmaması. ABD'nin ayrıca, Buşehr Nükleer Santrali kapsamında Tahran'ın sivil nükleer programına destek vermeyi teklif ettiği belirtiliyor.

DİPLOMATİK KRİZDE YENİ GERİLİM

Diplomatik süreçte dikkat çeken bir diğer gelişme ise müzakere heyetlerine yönelik itirazlar. CNN'in haberine göre İran yönetimi, daha önce görüşmelere katılan Jared Kushner ve Steve Witkoff ile yeniden masaya oturmak istemediğini bildirdi. Tahran'ın, görüşmeleri doğrudan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile yürütmek istediği iddia edildi.

New York Times’a dayandırılan bir analizde, İsrail istihbarat teşkilatı Mossad’ın İran’da kısa sürede büyük bir ayaklanma çıkacağı beklentisiyle ABD ve İsrail yönetimlerini savaşa yönlendirdiği iddia edildi. Haberde, bu öngörünün gerçekleşmediği ve savaşın uzamasına yol açtığı belirtildi.

İddiaya göre Mossad Başkanı David Barnea, savaşın başlamasından kısa süre sonra İran’daki muhalif unsurların harekete geçirilebileceğini ve bunun rejimin çöküşüne yol açabileceğini savundu. Bu planın hem İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya hem de ABD’li yetkililere sunulduğu aktarıldı.

Beklenen ayaklanma olmadı

Haberde, savaşın başlamasının ardından İran’da geniş çaplı bir iç karışıklık yaşanmadığına dikkat çekildi. ABD ve İsrail istihbarat değerlendirmelerinin de İran yönetiminin hâlâ güçlü olduğunu ve caydırıcılığını koruduğunu ortaya koyduğu ifade edildi.

Analizde, İran’da bir ayaklanma çıkacağı varsayımının savaş planlamasındaki temel hatalardan biri olduğu değerlendirmesi yer aldı.

ABD ve İsrail içinde görüş ayrılığı

Bazı ABD’li ve İsrailli yetkililerin, daha savaş başlamadan bu senaryoya şüpheyle yaklaştığı belirtildi. Özellikle ABD’li askeri yetkililerin, bombardıman sürerken İran halkının sokaklara çıkmayacağı yönünde uyarıda bulunduğu aktarıldı.

Vekil güç tartışması

Haberde ayrıca, İran’ın kuzeybatısında faaliyet gösteren Kürt grupların “vekil güç” olarak kullanılmasının da gündeme geldiği ancak bu seçeneğin ABD tarafından daha sonra desteklenmediği ifade edildi.

İstihbarat değerlendirmelerinde, İran rejiminin çökmesinin düşük ihtimal olarak görüldüğü ve savaşın beklenenden daha karmaşık bir tabloya dönüştüğü vurgulandı.

Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz sonrası Brent petrolün varil fiyatı 100 euroyu aşarken, Avrupa genelinde enerji ve akaryakıt fiyatlarında sert artışlar görüldü. AB düzeyinde ortak bir yanıt henüz oluşturulamazken, üye ülkeler ulusal önlemlerle krizin etkilerini sınırlamaya çalışıyor.

27 Şubat’tan bu yana süren çatışmalar, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği boğazdaki akışı kesintiye uğrattı. Bu durum, Brent petrol fiyatını kısa sürede 60 euro seviyesinden 100 euronun üzerine taşıdı. Avrupa’da doğal gaz fiyatları da aynı dönemde yaklaşık yüzde 60 yükseldi.

Akaryakıt fiyatlarında sert artış

Avrupa genelinde benzin ve dizel fiyatları hızla yükseldi. Almanya’da litre fiyatları 2 euronun üzerine çıkarken, İspanya’da artış oranı yüzde 34’ü aştı. Portekiz’de ise fiyatlar yüzde 17,5 yükseldi. Artışların elektrik ve doğal gaz faturalarına da yansıdığı belirtildi.

Ülkeler farklı önlemler alıyor

Fiyat artışlarının ardından Avrupa ülkeleri farklı politikalar devreye aldı.

İspanya, 30 Haziran’a kadar geçerli 5 milyar euroluk bir destek paketi açıkladı. Bu kapsamda enerji ürünlerinde KDV yüzde 21’den yüzde 10’a indirildi. Ayrıca akaryakıtta litre başına yaklaşık 30 sentlik düşüş hedeflenirken, bazı sektörlere ilave sübvansiyon sağlandı.

Almanya ise doğrudan sübvansiyon yerine fiyat artışlarını sınırlamaya yönelik düzenlemeler üzerinde çalışıyor. İtalya, şirketlerin ek kârlarını dengelemeye odaklanırken, Portekiz dizel vergisinde geçici indirime gitti.

Fransa, Polonya, Avusturya ve Macaristan ise daha temkinli adımlar attı. Bazı ülkelerde tavan fiyat uygulamaları veya fiyat artışlarına sınırlamalar gündeme geldi.

AB’den sınırlı koordinasyon

AB düzeyinde ise henüz kapsamlı bir ortak politika açıklanmadı. Enerji Komiserliği, ciddi bir kriz durumunda geçici tedbirlerin devreye alınabileceğini belirtirken, gaz depolama hedeflerinde esnekliğe gidilmesi önerildi.

Uzmanlara göre Avrupa’daki enerji krizinin süresi, Ortadoğu’daki savaşın seyrine ve Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamaların ne kadar devam edeceğine bağlı olacak.

HAVA SAHASINDA TAM KONTROL

Yetkili, düşmanın hava savunma altyapısının imha edilmesinin ardından İran'ın söz konusu hava sahası üzerinde tam kontrol sağladığını ifade etti. Bu askeri kontrolle birlikte yakın zamanda bir ateşkes öngörülmediği de vurgulandı.

İRAN'IN 6 ŞARTI

Savaşın sona ermesi için belirlenen şartlar şöyle sıralandı:

· Savaşın tekrarlanmamasının garanti edilmesi

· ABD'nin bölgedeki askeri üslerinin kapatılması

· Saldırganlığın püskürtülmesi ve İran'a tazminat ödenmesi

· Bölgesel tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesi

· Hürmüz Boğazı için yeni bir hukuki rejim uygulanması

· Anti-İran medya unsurlarının yargılanması ve iadesi

Yetkili, bazı bölgesel tarafların ve arabulucuların Tahran'a savaşın durdurulmasına yönelik öneriler sunduğunu, ancak İran'ın ciddiye alınması gereken bu şartları belirlediğini kaydetti. Ayrıca ABD ve İsrail'e Trump'a tarihi bir ders verilene kadar yaptırım politikasının sürdürüleceği ifade edildi.

ABD Ulusal Terörle Mücadele Merkezi (NCTC) Direktörlüğü görevinden istifa eden Joe Kent, istifasının ardından yaptığı açıklamalarda ABD’nin İran politikasına ilişkin dikkat çekici iddialar ortaya attı. Kent, İran’ın nükleer silahın eşiğinde olmadığı halde ABD’nin savaşa sürüklendiğini öne sürdü.

Kent, ABD’de muhafazakar görüşleriyle bilinen Tucker Carlson’ın programında yaptığı açıklamada, İran’a yönelik tehdit algısının gerçeği yansıtmadığını savundu. “İran nükleer silahın eşiğinde değildi” diyen Kent, istihbarat raporlarının bu yönde olmadığını iddia etti.

“Soruşturmalar engellendi” iddiası

Kent, ABD’nin İran politikasının Beyaz Saray dışındaki aktörler ve İsrail’e yakın lobiler tarafından şekillendirildiğini ileri sürdü. Bu süreçte farklı görüşlerin bastırıldığını iddia eden Kent, bazı soruşturmaların da engellendiğini savundu.

İran’la savaşa karşı çıkan muhafazakar aktivist Charlie Kirk’ün 10 Eylül 2025’teki saldırıda öldürülmesine ilişkin resmi süreci de eleştiren Kent, dosyada “karanlık noktalar” bulunduğunu öne sürdü. Kent, NCTC’nin soruşturmadan uzaklaştırıldığını ve bulguların kamuoyuyla paylaşılmadığını iddia etti.

“Lobiler politikayı etkiliyor”

Kent, ABD’nin Orta Doğu politikasının seçilmiş yöneticilerden ziyade bürokratik yapı ve lobiler tarafından yönlendirildiğini savundu. İsrail’in ABD içindeki karar alma süreçleri üzerinde etkili olduğunu öne süren Kent, bu etkinin siyasi kararları şekillendirdiğini iddia etti.

Kent ayrıca, eski ABD Başkanı Donald Trump’ın da bu süreçte baskı altında olduğunu ileri sürdü.

Beyaz Saray’dan yanıt

Kent’in açıklamalarına Beyaz Saray’dan yanıt geldi. Sözcü Karoline Leavitt, iddiaları “gülünç” olarak nitelendirdi.

Öte yandan ABD basınında yer alan haberlere göre, Kent hakkında “gizli bilgileri sızdırdığı” iddiasıyla FBI tarafından soruşturma yürütüldüğü öne sürüldü. Kent ise bu iddiaların kendisini itibarsızlaştırma amacı taşıdığını savundu.

Kent’in açıklamaları, ABD’de dış politika ve güvenlik bürokrasisi içinde görüş ayrılıkları bulunduğu yönündeki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Oxford Üniversitesi Refah Araştırma Merkezi tarafından hazırlanan Dünya Mutluluk Raporu’na göre Finlandiya, üst üste dokuzuncu kez dünyanın en mutlu ülkesi seçildi. Araştırmada ülkeler; yaşam kalitesi, sosyal destek ve güven gibi kriterlere göre değerlendirildi.

147 ülkenin yer aldığı listede Türkiye 94’üncü sırada yer aldı.

İlk 10 ülke

Rapora göre en mutlu 10 ülke sıralaması şöyle:

Finlandiya
İzlanda
Danimarka
Kosta Rika
İsveç
Norveç
Hollanda
İsrail
Lüksemburg
İsviçre

En mutsuz ülkeler

DW’nin aktardığına göre listenin son sıralarında Afganistan, Sierra Leone ve Malavi yer aldı.

Kuzey Avrupa etkisi

Listenin üst sıralarında yine Kuzey Avrupa ülkelerinin ağırlıkta olduğu görüldü. Uzmanlar, bu ülkelerdeki yüksek refah düzeyi, güçlü sosyal devlet yapısı ve toplumsal güvenin mutluluk seviyelerini artırdığını belirtiyor.

ABD, 19 Mart’ta yaptığı açıklamayla Suudi Arabistan’daki vatandaşlarına ülkeyi terk etmeleri yönünde tavsiyede bulundu. ABD’nin Riyad Büyükelçiliği, güvenli şekilde seyahat edebilen vatandaşların ticari uçuşlarla ülkeden ayrılmasını istedi.

Açıklama, Ortadoğu’da tırmanan çatışmalar ve artan güvenlik risklerinin ardından geldi. ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırılar sonrası bölgede karşılıklı misillemeler devam ediyor.

Bölgesel gerilim tırmanıyor

İran’ın, ABD ve İsrail’e yönelik misillemeleri kapsamında Suudi Arabistan dahil bazı Arap ülkelerindeki ABD üsleri ve kritik noktalara füze ve İHA saldırıları düzenlediği bildirildi.

19 Mart’ta Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, Samref Rafinerisi’ne bir insansız hava aracının düştüğünü ve hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.

Güvenlik riski vurgusu

ABD Büyükelçiliği tarafından yapılan açıklamada, “Vatandaşlarımıza, güvenli şekilde seyahat edebilmeleri halinde ticari uçuşlarla Suudi Arabistan’dan ayrılmalarını tavsiye ediyoruz” denildi.

Gelişmeler, bölgedeki çatışmaların daha geniş bir coğrafyaya yayılabileceği yönündeki endişeleri artırdı.

SİVİL YERLEŞİMLERE SALDIRI KINANDI

Bildiride, "İran İslam Cumhuriyeti'nin kasten sivil yerleşim alanlarını, enerji tesislerini, su arıtma istasyonlarını, havalimanlarını ve diplomatik binaları hedef alan saldırılarını şiddetle kınıyoruz. Bu eylemler uluslararası hukukun ve egemenlik haklarının açık bir ihlalidir" ifadelerine yer verildi. Açıklamada, saldırılardan zarar gören ülkelerin Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nın 51. maddesi uyarınca kendilerini savunma hakkına sahip oldukları hatırlatıldı.

DENİZ TRAFİĞİ UYARISI

12 ülke, Hürmüz Boğazı ve Bab el-Mendeb üzerindeki uluslararası deniz trafiğini engelleyen veya tehdit eden girişimlerden vazgeçilmesini istedi. Toplantıda ayrıca ortak bir güvenlik mimarisi oluşturmak için koordinasyonun sürdürülmesi konusunda fikir birliğine varıldı.

2026 Asya Kupası için Avustralya’da bulunan İran Kadın Milli Futbol Takımı kafilesi, İran hava sahasının kapanması nedeniyle doğrudan dönüş yapamayınca Türkiye üzerinden ülkeye dönmek üzere yola çıktı. Kafile, uzun bir güzergâhın ardından Türkiye’ye ulaştı.

Avustralya’dan ayrılan ekip önce Malezya’ya, ardından Umman’a geçti. Buradan Türkiye’ye gelen kafile, Iğdır Havalimanı’na iniş yaptı. Takımın daha sonra karayoluyla Gürbulak Gümrük Kapısı’na hareket ederek İran’a geçiş hazırlıklarına başladığı bildirildi.

İltica iddiaları gündeme geldi

Kafilede yer alan bazı kadın futbolcuların Avustralya’da iltica başvurusu yapmayı değerlendirdiği, ancak daha sonra bu düşünceden vazgeçtiği iddia edildi.

Kriz spor alanını da etkiledi

Yaşanan süreç, bölgedeki siyasi gerilim ve hava sahası kısıtlamalarının spor organizasyonlarını da etkilediğini ortaya koydu. Uzmanlar, benzer krizlerin uluslararası spor faaliyetlerinde aksamalara yol açabileceğine dikkat çekiyor.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada İran İstihbarat Bakanı İsmail Hatib’in düzenlenen bir saldırıda öldüğünü doğruladı. Pezeşkiyan, açıklamasında Hatib’in yanı sıra Ali Larijani ve Aziz Nasirzadeh’in de suikast sonucu hayatını kaybettiğini belirtti.

Pezeşkiyan, saldırılarda bazı aile üyeleri ve güvenlik görevlilerinin de yaşamını yitirdiğini ifade ederek, “İran halkına başsağlığı diliyorum” dedi. Açıklamada, hayatını kaybeden isimlerin “yolunun devam edeceği” vurgulandı.

İsrail’den açıklama

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, İran İstihbarat Bakanı Hatib’in gece düzenlenen bir saldırıda öldürüldüğünü belirtti. Katz, “Gün boyunca tüm cephelerde önemli sürprizler bekleniyor” ifadesini kullandı.

Üst düzey kayıplar arttı

Son saldırılarla birlikte İran’da üst düzey askeri ve siyasi isimlerin hedef alındığı iddiaları güç kazandı. Pezeşkiyan’ın açıklamasında, iki kabine üyesi ile birlikte askeri ve Besic komutanlarının da hayatını kaybettiği belirtildi.

Arka plan

İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının son dönemde hem kapsam hem de hedef çeşitliliği açısından genişlediği öne sürülüyor. Taraflar karşılıklı açıklamalarla birbirini suçlarken, bölgede gerilimin tırmandığı değerlendiriliyor.

Gazze’de İsrail ordusunun saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısının 72 bin 253’e yükseldiği açıklandı. Gazze’deki Sağlık Bakanlığı, Ekim 2023’ten bu yana süren saldırılara ilişkin verileri 18 Mart’ta paylaştı. Açıklamada, ateşkese rağmen saldırıların sürdüğü belirtildi.

Son 24 saatte hastanelere dört ölü ve 14 yaralının getirildiği bildirildi. Yetkililer, enkaz altında hâlen binlerce cenazenin bulunduğunu ifade etti.

Ateşkes sonrası da kayıplar arttı

Açıklamaya göre, ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025’ten bu yana düzenlenen saldırılarda 677 kişi hayatını kaybetti, 1813 kişi yaralandı. Aynı dönemde enkaz altından 756 cenazenin çıkarıldığı kaydedildi.

Toplam bilanço ağırlaştı

Ekim 2023’ten itibaren Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarda yaralı sayısının da 171 bin 912’ye ulaştığı belirtildi. Sağlık yetkilileri, yıkımın boyutu nedeniyle gerçek kayıp sayısının daha yüksek olabileceğine işaret ediyor.

Arka plan

Gazze Şeridi’nde altyapı büyük ölçüde tahrip olurken, sağlık sistemi sınırlı imkânlarla hizmet vermeye devam ediyor. Uluslararası kuruluşlar, bölgede insani krizin derinleştiğine dikkat çekiyor.

Kuzey Kore’de gerçekleştirilen parlamento seçimlerinde Devlet Başkanı Kim Jong-un’un yüzde 99,93 oy alarak yeniden seçildiği açıklandı. Resmi haber ajansı KCNA’nın aktardığı sonuçlara göre ülke genelinde katılım oranı yüzde 99,99 olarak duyuruldu. Seçimler, her bölgede tek adayın yer aldığı sistemle yapıldı.

Yetkililer, Kim Jong-un’un parlamentodaki koltuğunu koruduğunu ve seçimden “zaferle” çıktığını bildirdi. Açıklamada, halkın mevcut yönetime güçlü destek verdiği ifade edildi.

Aile üyeleri de listede

Seçilenler arasında Kim Jong-un’un kız kardeşi Kim Yo Jong’un da yer aldığı belirtildi. Yo Jong’un, 5 numaralı Kallimgil seçim bölgesinde aday olduğu ve seçildiği aktarıldı.

Eleştirilen seçim sistemi

Kuzey Kore’de seçimler, her seçim bölgesinde genellikle tek adayın yer aldığı bir sistemle gerçekleştiriliyor. Bu nedenle açıklanan yüksek oy oranları uluslararası kamuoyunda sık sık eleştirilere konu oluyor.

ABD merkezli yapay zekâ şirketi Anthropic, yazılımlarının “felaket boyutunda” kötüye kullanımını önlemek amacıyla kimyasal silah ve patlayıcı alanında uzman personel aradığını duyurdu. BBC’nin 17 Mart 2026 tarihli haberine göre şirket, bu kapsamda LinkedIn üzerinden iş ilanı yayımladı.

İlanda, adayların “kimyasal silahlar ve/veya patlayıcı savunması” alanında en az 5 yıl deneyime sahip olması şartı yer aldı. Ayrıca başvuranların, kamuoyunda “kirli bomba” olarak bilinen radyolojik dağıtım cihazları hakkında bilgi sahibi olması gerektiği belirtildi.

Amaç: Kötüye kullanımı önlemek

Anthropic, söz konusu pozisyonla yapay zekâ sistemlerinin kimyasal silah veya yüksek etkili patlayıcı üretiminde kullanılmasının önüne geçmeyi hedefliyor. Şirket, gelişmiş yapay zekâ modellerinin güvenliğini artırmaya yönelik önlemleri genişletmeyi planlıyor.

Benzer adım OpenAI’dan

Benzer şekilde, yapay zekâ alanında faaliyet gösteren OpenAI de “biyolojik ve kimyasal risk” alanında uzman araştırmacı arayışında olduğunu daha önce duyurmuştu. Bu adımlar, yapay zekâ teknolojilerinin güvenli kullanımına yönelik küresel kaygıların arttığını gösteriyor.

Uzmanlara göre, yapay zekâ sistemlerinin kötüye kullanım riskine karşı bu tür önleyici adımların önümüzdeki dönemde daha da yaygınlaşması bekleniyor.

İsrail’in, İran’a düzenlediği hava saldırısında öldürdüğünü iddia ettiği Ali Laricani, İran siyasetinde uzun yıllardır etkili olan en güçlü isimlerden biri olarak biliniyor. Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri olan Laricani, hem iç politikada hem de uluslararası ilişkilerde kritik roller üstlendi.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı saldırıların ardından İran’da üst düzey isimlerin hedef alındığı bir süreç yaşanırken, Laricani’nin adı da bu gelişmelerin merkezine yerleşti. Ancak söz konusu ölüm iddiası İran tarafından henüz resmi olarak doğrulanmadı.

Ali Laricani kimdir?

1958 yılında Irak’ta doğan Ali Laricani, İran’ın köklü ve etkili ailelerinden birine mensup. ABD merkezli Time dergisi tarafından “İran’ın Kennedy’leri” olarak nitelendirilen Laricani ailesi, hem dini hem de siyasi alanda güçlü bağlara sahip.

Babası Ayetullah Mirza Haşim Amuli, üst düzey bir din adamıydı. Kardeşi Sadık Laricani, 2009–2019 yılları arasında İran yargı sisteminin başında yer aldı. Bir diğer kardeşi Muhammed Cevad Laricani ise dış politika alanında önemli görevler üstlendi.

Devrim Muhafızları’ndan devletin zirvesine

Laricani, 1981’de Devrim Muhafızları’na katıldı ve İran-Irak Savaşı’nda görev aldı. Daha sonra akademik kariyere yönelerek Tahran Üniversitesi’nde Batı felsefesi alanında doktora yaptı. Çalışmalarını özellikle Alman filozof Immanuel Kant üzerine yoğunlaştırdı.

Siyasi kariyerine 1992’de Kültür Bakanı olarak başlayan Laricani, 1994’te İran Radyo Televizyon Kurumu başkanlığına atandı ve bu görevi 10 yıl sürdürdü. Bu dönemde devlet medyasını rejim yanlısı bir araç olarak kullandığı yönünde eleştiriler aldı.

Nükleer müzakereler ve meclis başkanlığı

2005’te cumhurbaşkanlığına aday olan ancak seçilemeyen Laricani, ardından Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri ve baş nükleer müzakereci olarak görev yaptı. 2007’de görevinden ayrıldıktan sonra 2008’de meclis başkanı seçildi ve bu görevini 12 yıl sürdürdü.

Laricani, 2015 tarihli nükleer anlaşma (JCPOA) sürecinde önemli rol oynadı. İran ile ABD, Rusya, Çin, Almanya, Fransa ve İngiltere arasında imzalanan anlaşmanın meclisten geçmesinde etkili oldu.

Pragmatist ama sert bir figür

Siyasi çizgisi zaman zaman sert açıklamalarla öne çıksa da Laricani, uluslararası alanda pragmatik bir müzakereci olarak tanımlanıyor. Rusya ve Çin ile ilişkilerde aktif rol alan Laricani’nin, İran lideri Ali Hamaney’e en yakın isimlerden biri olduğu ifade ediliyor.

Son dönemde yeniden Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nin başına getirilen Laricani, İran’ın güvenlik politikalarında belirleyici bir konuma yükselmişti.

Savaş sürecinde kritik rol

İsrail ve ABD ile yaşanan gerilim sürecinde Laricani, sert açıklamalarıyla dikkat çekti. Saldırılardan kısa süre önce yaptığı bir değerlendirmede, İran’ın “savaşa hazır olduğunu” belirtmişti.

İsrail’in Laricani’nin öldürüldüğüne yönelik açıklamaları, bölgedeki gerilimi daha da artırırken, gözler İran’dan gelecek resmi doğrulamaya çevrildi.