Suriye Geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın imzaladığı kararnameyle Kürtçe ulusal dil statüsü kazandı, 21 Mart Newroz Bayramı resmî tatil ilan edildi. Düzenleme kapsamında, yıllardır vatandaşlık hakkından mahrum bırakılan tüm Kürtlere Suriye vatandaşlığı verilecek.
Resmi haber ajansı SANA’da bugün yayımlanan kararname, Suriye’nin yeni ulusal kimliğini “çok kültürlü ve birleşik” olarak tanımladı. Kararnamede, Kürtlerin Suriye toplumunun ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulandı.
Suriye’de yeni bir dönem başlıyor
Suriye’de uzun yıllardır tartışma konusu olan kimlik, dil ve vatandaşlık meselelerinde tarihi bir adım atıldı. Suriye Geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Kürt halkına ilişkin kapsamlı düzenlemeler içeren kararnameyi imzaladı. Kararname, Suriye’nin resmî haber ajansı SANA’da yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Metinde, Suriye’nin ulusal kimliği “çok kültürlü ve birleşik” bir yapı olarak tanımlanırken, Kürtlerin ülkenin toplumsal dokusunun ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulandı.
“Kürtler Suriye halkının asli unsurudur”
Kararnamenin ilk maddesinde, Suriyeli Kürtlerin ülkenin temel ve asli unsurlarından biri olduğu açıkça ifade edildi. Kürtlerin kültürel ve dilsel kimliğinin, Suriye ulusal kimliğinin ayrılmaz bir parçası olduğu belirtilerek, geçmişteki dışlayıcı uygulamalara karşı yeni bir yaklaşım benimsendiği mesajı verildi.
Kürtçeye ulusal dil statüsü
Yeni düzenlemeyle birlikte Kürtçe, Arapçanın yanında ulusal dil olarak kabul edildi. Buna göre, Kürt nüfusunun yoğun olduğu bölgelerdeki devlet ve özel okullarda Kürtçe eğitime resmî olarak izin verildi.
Kürtçenin, seçmeli ders ya da kültürel-eğitsel faaliyet kapsamında müfredata dahil edilebileceği belirtilirken, bu adımın dilsel haklar açısından önemli bir eşik olduğu değerlendiriliyor.
1962’den kalan vatandaşlık sorunu sona eriyor
Kararnamenin en dikkat çekici maddelerinden biri de vatandaşlık meselesi oldu. 1962 yılında Haseke vilayetinde yapılan nüfus sayımıyla binlerce Kürdün “yabancı” ya da “kayıtsız” (mektumin) statüsüne düşmesine yol açan tüm istisnai uygulamalar yürürlükten kaldırıldı.
Bu kapsamda, Suriye topraklarında yaşayan tüm Kürtlere, herhangi bir ayrım gözetilmeksizin ve tam eşitlik temelinde Suriye vatandaşlığı verileceği duyuruldu.
Newroz Bayramı resmî tatil ilan edildi
Kararnameyle 21 Mart Newroz Bayramı, “baharın ve kardeşliğin simgesi” olarak tanımlandı ve Suriye genelinde ücretli resmî tatil ilan edildi. Newroz’un ulusal bayram statüsü kazanması, Kürt kültürel kimliğinin devlet düzeyinde tanınması açısından sembolik bir önem taşıyor.
Ayrımcılığa karşı net mesaj
Kararnamede, etnik ya da dilsel temelli her türlü ayrımcılık ve dışlamanın yasaklandığı vurgulandı. Devletin medya ve eğitim kurumlarına kapsayıcı bir dil kullanma zorunluluğu getirilirken, toplumsal ayrışmayı körükleyen kişi ve yapılar hakkında yasal işlem yapılacağı ifade edildi.
Kararnamede, etnik ya da dilsel temelli her türlü ayrımcılık ve dışlama kesin bir dille yasaklandı. Devletin medya ve eğitim kurumlarına kapsayıcı bir dil kullanma zorunluluğu getirilirken, toplumsal ayrışmayı ve ulusal fitneyi körükleyenlerin yürürlükteki yasalara göre cezalandırılacağı kaydedildi.
Kararname metninden:
Madde (1): Suriyeli Kürt vatandaşlar, Suriye halkının temel ve asli bir parçasıdır. Onların kültürel ve dilsel kimlikleri, çok kültürlü ve birleşik Suriye ulusal kimliğinin ayrılmaz bir parçasıdır.
Madde (2): Devlet, kültürel ve dilsel çeşitliliği korumayı taahhüt eder; Kürt vatandaşların ulusal egemenlik çerçevesinde miraslarını, sanatlarını yaşatma ve ana dillerini geliştirme hakkını güvence altına alır.
Madde (3): Kürtçe ulusal bir dildir. Kürtlerin nüfusun önemli bir kısmını oluşturduğu bölgelerdeki devlet okullarında ve özel okullarda, seçmeli müfredatın bir parçası veya kültürel-eğitsel bir faaliyet olarak öğretilmesine izin verilir.
Madde (4): 1962 yılında Haseke vilayetinde yapılan nüfus sayımından kaynaklanan tüm istisnai kanun ve uygulamalar yürürlükten kaldırılmıştır. Kaydı bulunmayanlar (mektumlar) dahil olmak üzere, Suriye topraklarında ikamet eden Kürt kökenli tüm vatandaşlara, hak ve ödevlerde tam eşitlik temelinde Suriye vatandaşlığı verilir.
Madde (5): Nevruz Bayramı (21 Mart), baharı ve kardeşliği ifade eden ulusal bir bayram olarak Suriye Arap Cumhuriyeti’nin tamamında ücretli resmi tatil kabul edilir.
Madde (6): Devletin medya ve eğitim kurumları kapsayıcı bir ulusal söylem benimsemekle yükümlüdür. Etnik veya dilsel temelde her türlü ayrımcılık veya dışlama kanunen yasaktır; ulusal fitneyi körükleyenler yürürlükteki kanunlara göre cezalandırılır.
Madde (7): İlgili bakanlıklar ve makamlar, kendi yetki alanları dahilinde bu kararnamenin hükümlerini uygulamak için gerekli yürütme talimatlarını çıkarmakla görevlidir.
Madde (8): Bu kararname Resmi Gazete’de yayımlanır ve yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.
