Diyarbakır'ın Kulp ilçesinde 2014 yılından bu yana faaliyetlerini sürdüren ipek iplik fabrikası, bölgedeki tarımsal kalkınmanın en önemli merkezlerinden biri haline geldi. Kesintisiz üretim kapasitesiyle yaklaşık bin çiftçiye doğrudan gelir kapısı aralayan tesis, aynı zamanda bünyesindeki dokuma atölyesiyle 35 kişiye istihdam imkanı sunuyor. Kulp Koza Üreticileri Kooperatifi Başkanı Mizbah Çaçan, bu üretimin ilçeye yıllık 200 ile 250 milyon TL arasında ekonomik katkı sağladığını vurguluyor. Türkiye'deki yaş koza üretiminin yaklaşık yüzde 70'ini tek başına karşılayan Kulp, ipek böcekçiliğinde ülkenin lokomotifi konumunda bulunuyor. İlçenin kırsal Ağaçlı Mahallesi'nde kurulan fabrika, her yıl yaklaşık 3 bin paket ipek böceği yumurtasını kuluçkaya alarak üretim sürecini başlatıyor. Yumurtalardan çıkan tırtıllar, Diyarbakır genelindeki binlerce çiftçiye ulaştırılarak 40-45 günlük besleme sürecine dahil ediliyor. Çiftçilerin özenle yetiştirdiği kozalar, fabrikada işlenerek ipek ipliğe, dokuma atölyesinde ise fular, şal, kravat ve eşarp gibi katma değerli ürünlere dönüştürülerek yurt içi piyasasına kazandırılıyor.
Üretim 2014'ten bu yana kesintisiz sürüyor
Kulp Koza Üreticileri Kooperatifi Başkanı Mizbah Çaçan, fabrikanın kuruluş sürecinin 2008 yılında Devlet Planlama Teşkilatı'na sunulan bir projeyle başladığını hatırlatarak, 2014 yılından bu yana kesintisiz bir üretim grafiği yakaladıklarını belirtti. Fabrika bünyesindeki kuluçkahanede her yıl 3 bin paket yumurtanın işlendiğini ifade eden Çaçan, her pakette 20 bin böcek bulunduğunu ve bu tırtılların Diyarbakır'ın tüm ilçelerine, köy köy dolaşılarak dağıtıldığını anlattı. Çiftçilerin mayıs ve haziran aylarında gerçekleştirdiği 40-45 günlük besleme sürecinin ardından elde edilen kozaların fabrikaya teslim edildiğini söyleyen Çaçan, bu sürecin bölge halkı için geleneksel bir geçim kaynağı haline geldiğini ifade etti.
İlçeye yıllık 250 milyon TL ekonomik katkı
Fabrikaya getirilen kozaların kurutulup depolandıktan sonra yıl boyunca işlendiğini belirten Mizbah Çaçan, üretim aşamalarını şu şekilde özetledi: Depolardan alınan kozalar önce kaliteye göre ayıklanıyor, ardından vakum makinelerinde sıcak suyla yumuşatılarak ipek lifleri ayrıştırılıyor. Tam otomatik flatür makineleriyle elde edilen ham ipek iplikler, büküm, katlama ve pişirme işlemlerinden geçirilerek tuşesine kavuşturuluyor. Fabrikada bitkisel ve reaktif boyalarla yapılan renklendirme işlemlerinin ardından iplikler, müşteri talebine göre çile veya bobin haline getiriliyor. Dokuma atölyesinde ise el emeğiyle üretilen aksesuarlar, bölgenin ipekçilikteki marka değerini artırıyor.
Kadın istihdamında başarı hikayesi
Fabrikada 16 yıldır çalışan Ümran Efe, ipek böcekçiliğinin ailesinden miras kalan bir meslek olduğunu belirterek, bu tesis sayesinde kendi ayakları üzerinde durabildiğini ifade etti. Aile bütçesine katkı sağlamanın gururunu yaşayan Efe, tüm kadınlara çalışma hayatına katılmaları çağrısında bulundu. 15 yıldır fabrikada görev yapan Hasibe Gülsüm ise sabah 08.00'den akşam 18.00'e kadar süren mesaisinde iplik üretiminden ameliyat ipliği yapımına kadar birçok aşamada aktif rol aldığını belirtti. Kulp'taki bu tesis, sadece bir fabrika değil, aynı zamanda bölge kadınlarının ekonomik özgürlüğünü kazandığı bir sosyal dönüşüm merkezi olarak da dikkat çekiyor. (DHA)
