Diyarbakır'ın Ergani ilçesindeki Çayönü Tepesi, insanlık tarihinin en önemli yerleşimlerinden biri olmaya devam ediyor. 2026 sezonu kazılarında, dünya madencilik tarihine yön verecek nitelikte bir işlik alanı ve çok sayıda değerli buluntu ortaya çıkarıldı.
Kazılarda 42 buluntuya ulaşıldı
Kazı Başkanı Doç. Dr. Savaş Sarıaltun liderliğindeki ekip, bu yıl özellikle madencilik faaliyetlerine odaklandı. Çalışmalar sonucunda, işliğin merkezi ve yakın çevresinde 25, daha geniş alanda ise toplam 42 adet malakit ve bakır nesne tespit edildi. Buluntular arasında ham malakit parçaları, işlenmiş boncuklar ve yarı işlenmiş örnekler yer alıyor.
Ustanın konforu bile düşünülmüş
Çayönü'nde M.Ö. 9100'lere uzanan madencilik faaliyetlerinin izleri, bu yılki kazılarla bir kez daha doğrulandı. Ortaya çıkarılan işlik alanının, çevresinde en az altı dikme deliği bulunan ve ortasında taş döşemeli bir bölümden oluştuğu belirtildi. Bu detay, dönemin ustalarının çalışma koşullarının bile düşünüldüğünü gösteriyor.
Madencilik tarihine yeni bakış
Doç. Dr. Sarıaltun, bulunan işliğin Çanak Çömlekli Neolitik döneme, yani M.Ö. 6900-6800'lere ait olduğunu ve bu özelliğiyle ayrıcalıklı bir konuma sahip olduğunu ifade etti. Bu keşif, Çayönü'nde bilinen madencilik sürecinin yaklaşık 3 bin yıl boyunca kesintisiz sürdüğünü ortaya koyuyor.
Proto-Hassuna dönemine ait çanak çömlek
Kazıların batı kesiminde yürütülen çalışmalarda ise sürpriz bir bulguya rastlandı. Daha önce bu alanda görülmeyen, Çanak Çömlekli Neolitik dönemin en erken evrelerinden Proto-Hassuna dönemine ait çok sayıda çanak çömlek parçası gün yüzüne çıkarıldı. Bu buluntuların tarihlerinin önümüzdeki yıl yapılacak analizlerle netleştirileceği belirtildi.
