ABD merkezli düşünce kuruluşu Freedom House, “Dünyada Özgürlükler 2026” raporunu yayımladı. Raporda, küresel ölçekte özgürlüklerin üst üste 20’nci kez gerilediği belirtilirken, Türkiye’nin “Özgür Olmayan Ülkeler” kategorisindeki yerini koruduğu ifade edildi.
Rapora göre Türkiye, 100 üzerinden yapılan genel değerlendirmede geçen yıla göre 1 puan kaybederek 32 puana geriledi. Yargı bağımsızlığı ve adil yargılanma hakkı alanında ise 4 üzerinden 0 puan alarak en düşük seviyede değerlendirildi.
Avrupa’da tek “özgür olmayan” ülke
Raporda Avrupa bölgesindeki 42 ülkenin yüzde 81’inin “özgür” kategorisinde yer aldığı belirtilirken, Türkiye’nin “özgür olmayan” tek ülke olarak kaydedildiği aktarıldı.
Değerlendirmede, iktidarın 2022’den itibaren gücü kademeli olarak konsolide ettiği ve muhalefet üzerindeki baskının arttığı ifade edildi.
İmamoğlu sürecine özel vurgu
Raporda, 19 Mart 2025’te İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınması ve ardından tutuklanmasına da yer verildi.
İmamoğlu’nun Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başlıca siyasi rakiplerinden biri olduğu belirtilerek, tutuklamanın “şüpheli suçlamalara dayandığı” ve yargının mevcut yapısı nedeniyle adil yargılama ihtimalinin düşük olduğu ifade edildi.
Demokrasi göstergeleri zayıf
Türkiye’nin temel hak ve özgürlükler alanındaki puanlarının da düşük olduğu raporda şöyle sıralandı:
-
Adil yargılanma hakkı: 0
-
Basın özgürlüğü: 1
-
İfade özgürlüğü: 1
-
Akademik özgürlük: 1
-
Yolsuzluğa karşı koruma: 1
-
Eşit yurttaşlık: 1
-
Şeffaf hükümet yönetimi: 1
“Tutuklamalar rutin hale geldi” eleştirisi
Raporda, 2016’dan bu yana siyasetçi, gazeteci ve aktivistlerin tutuklanmasının iktidar açısından “rutin” bir uygulamaya dönüştüğü eleştirisi yer aldı.
Freedom House değerlendirmesinde, Türkiye’de demokratik kurumların zayıfladığı ve temel haklara ilişkin sorunların sürdüğü vurgulandı.
