AA muhabirinin derlediği verilere göre, Hürmüz Boğazı çevresinde artan askeri gerilim küresel enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açtı. 27 Şubat’ta 72,48 dolardan kapanan Brent petrolün varil fiyatı, sonraki üç haftada keskin yükseliş ve düşüşler yaşadı.
Saldırıların ardından 2 Mart’ta Brent petrol 82,37 dolara kadar çıkarak günü 77,74 dolardan kapattı ve önceki kapanışa göre yüzde 7,26 artış kaydetti. Fiyatlar ilerleyen günlerde 78–86 dolar bandında seyrederken, arz endişelerinin derinleşmesiyle 6 Mart’ta 94,64 dolara ulaştı. 9 Mart’ta ise yüzde 28,9’luk artışla 119,5 dolara yükselerek uzun süredir görülen en yüksek seviyelerden birine çıktı.
Hürmüz Boğazı tedarik riskini artırdı
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğinin ciddi şekilde azalması piyasaları doğrudan etkiledi. İran’ın geçişleri kısıtlaması nedeniyle çok sayıda tanker beklemeye geçerken, bazı şirketler alternatif yollar ve “gölge filo” olarak adlandırılan yöntemlere yöneldi.
Sigorta şirketlerinin savaş poliçelerini askıya alması, büyük tanker ve konteyner firmalarının geçişleri durdurması ve bazı üreticilerin üretimi kısmaları, arz güvenliği endişelerini artırdı.
Gaz piyasasında sert yükseliş
Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasası da krizden güçlü şekilde etkilendi. Katar’ın Ras Laffan tesislerinde üretimi durdurup “mücbir sebep” ilan etmesi, küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini etkileyebilecek risk oluşturdu.
Avrupa’da referans kabul edilen Hollanda merkezli TTF’de işlem gören doğal gaz kontratları sert yükseldi. Nisan vadeli kontrat 27 Şubat’ta 31,9 avrodan kapanırken, 2 Mart’ta yüzde 39 artışla 44,5 avroya çıktı. Fiyatlar 9 Mart’ta 56,4 avroya, 20 Mart’ta ise yaklaşık yüzde 85 artışla 59,2 avroya kadar yükseldi.
Kömür fiyatları da arttı
Kömür piyasasında da yukarı yönlü hareket izlendi. Asya için referans kabul edilen Newcastle kömür kontratı 27 Şubat’ta 118,5 dolarken, 9 Mart’ta 143,8 dolara kadar çıktı. Üç haftalık süreçte kömür fiyatları yaklaşık yüzde 13,9 artarak 135 dolar seviyesinde haftayı tamamladı.
Enerji piyasalarındaki bu dalgalanmada, ABD-İsrail ile İran arasında süren çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’nda yaşanan tedarik kesintisi riskinin belirleyici olduğu değerlendiriliyor.
