Uzmanlara göre İran’da kripto para akışları, savaşın başlamasının ardından keskin biçimde arttı. 28 Şubat ile 2 Mart arasında ülkedeki kripto borsalarından 10 milyon doların üzerinde çıkış gerçekleşti.
Veri analiz şirketi Chainalysis, bu hareketin olağan dışı büyüklükte olduğunu belirtirken, 5 Mart itibarıyla bu fonların yaklaşık üçte birinin yabancı borsalara aktarıldığını bildirdi.
Yaptırımları aşma iddiası
Uzmanlar, İran Devrim Muhafızları’nın kripto paraları Batı yaptırımlarını aşmak ve müttefik silahlı gruplara finansman sağlamak için kullandığını öne sürdü. ABD’li yetkililere göre bu yöntem, ambargo altındaki petrol satışları ve bölgedeki gruplara gizli para transferleri için uzun süredir tercih ediliyor.
Chainalysis’ten Kaitlin Martin, yüksek hacimli işlemlerin yalnızca bireysel yatırımcılarla açıklanamayacağını, “rejim aktörlerinin” de sürece dahil olabileceğini ifade etti.
“Gölge bankacılık” sistemi
Blockchain analiz şirketi Elliptic, bazı işlemlerin internet kesintileri sırasında bile sürdüğünü ve bunun devlet kontrolüne işaret edebileceğini belirtti.
Kara para aklamayla mücadele kuruluşu ACAMS’ten Craig Timm ise kripto paraların düşük maliyetli ve zor izlenebilir yapısı sayesinde “gölge bankacılık” sistemi oluşturduğunu söyledi.
Chainalysis verilerine göre, geçen yıl Devrim Muhafızları ile bağlantılı cüzdanlara 3 milyar doların üzerinde kripto para aktarıldı. Bu rakam, ülkenin toplam kripto para akışının yarısından fazlasına karşılık geliyor.
Siviller için “can simidi”
Uzmanlara göre kripto paralar yalnızca devlet aktörleri tarafından değil, yüksek enflasyonla mücadele eden siviller tarafından da yoğun şekilde kullanılıyor. Özellikle dolara sabitlenen “stablecoin”ler ve Bitcoin öne çıkıyor.
Analistler, ulusal para biriminin değer kaybı karşısında kripto paraların İran halkı için birikimleri koruma aracı haline geldiğini belirtiyor.
