Diyarbakır Ticaret Odası ve farklı 15 ilin odaları, Türkiye'nin 60 yıllık teşvik sistemini mercek altına aldı. Diyarbakır Ticaret Odası'nın açıklamasına göre resim hep bölgeler arası farkı azaltmak diye okundu ama gerçekte makas giderek açıldı. DTSO'ya göre 1963'ten beri uygulanan 16 farklı teşvik düzenlemesi, doğu ile batı arasındaki uçurumu kapatamadığı gibi derinleştirdi.
Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası'nın açıklamasında "Türkiye’de uzun yıllardır uygulanan yatırım teşvik sistemi, bölgeler arası kalkınmışlık farkını azaltma hedefini karşılamamış, aksine bu farkı daha da derinleştiren bir sonuç üretmiştir." denildi.
BÖLGESEL EŞİTSİZLİK VURGUSU
DTSO'nun açıklamasında "Yatırım teşviklerinin sistemli biçimde uygulanmaya başlanması, ekonomide planlı döneme geçilen 1963 yılına dayanmaktadır. 1980 sonrası dönemde ise teşvik uygulamaları kapsamlı biçimde hayata geçirilmiş, bugüne kadar yaklaşık 16 farklı yasa, kararname ve Bakanlar Kurulu kararıyla uygulamalar defalarca revize edilmiştir. Farklı uygulamalar altında yürütülen tüm bu düzenlemelerin temel amacı, bölgeler arası kalkınmışlık farkını azaltmak olmuştur. Ancak aradan geçen on yıllara rağmen bu hedefin gerçekleşmediği, aksine bölgesel eşitsizlikleri derinleştirdiği açıkça görülmektedir." ifadeleri kullanıldı.
24 İLE YÜZDE 67.8, 57 İLE YÜZDE 32.2
Teşvik sistemine yönelik eleştirileri sıralayan Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası, "1998 yılında kişi başına geliri 1.500 doların altında olan 22 ili kapsayan 4325 sayılı Teşvik Yasası yürürlüğe girmiş, 2002’de çıkarılan 5084 sayılı yasa ile teşvik kapsamındaki il sayısı önce 36’ya, 2005’te yapılan genişletmeyle 49 il ve iki ilçeye çıkarılmıştır. 2009 yılında ise tüm iller dört bölgeye ayrılarak yeni bir teşvik sistemi uygulanmaya başlanmıştır. Ancak 2009’daki ölçümlerde 1. ve 2. Bölgelerde yer alan 24 il teşviklerden yüzde 67,8 oranında faydalanırken, geriye kalan 57 il ise yalnızca yüzde 32,2 oranında pay almıştır." yorumunu yaptı.
YALNIZCA YÜZDE 5
Açıklamada "Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verileri üzerinden yapılan ve 2004-2013 dönemini kapsayan çalışmalar da bu tabloyu teyit etmektedir. Teşvik belgeleri, yatırım tutarları ve istihdam verileri incelendiğinde, 1. ve 2. Bölgelerde yer alan 21 kentin tüm başlıklarda yüzde 60’ın üzerinde pay aldığı; buna karşın 5. ve 6. Bölgelerdeki 29 kentin teşvik yatırımlarında yüzde 12–14 bandında kaldığı görülmektedir. Özellikle en az gelişmiş 16 ilin yer aldığı 6. Bölge, yatırım desteklerinden yalnızca yüzde 5 civarında pay alabilmiştir.'' ifadeleri kullanıldı.
15 İLİN TİCARET VE SANAYİ ODALARI DESTEK VERDİ
Bu bildiriye Adıyaman, Ağrı, Ardahan, Batman, Bingöl, Bitlis, Hakkari, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak ve Van Sanayi ve Ticaret Odaları da destek verdi.
