Diyarbakır Su ve Kanalizasyon İdaresi (DİSKİ) Genel Müdürlüğü, iklim değişikliğinin olumsuz etkileri ve yağışlardaki düşüş nedeniyle yer altı su seviyesinin hızla azaldığı Kulp ilçe merkezinde içme suyu arzını güçlendirmek için harekete geçti. Mevcut sondajların artan su talebini karşılamakta yetersiz kaldığı ilçede "Kulp Çayı Terfi Merkezi ve Su Alma Yapısı İnşaatı Yapım İşi" projesi başlatılıyor.
KULP ÇAYI İÇME SUYU SİSTEMİNE DAHİL EDİLİYOR
Proje kapsamında Kulp Çayı, ilçenin içme suyu sistemine destek kaynak olarak entegre edilecek. Kulp Çayı'nda gerçekleştirilecek kazı, dolgu ve taş tahkimat uygulamalarıyla suyun yönlendirileceği bir alan oluşturulacak. Yüzer platform üzerine yerleştirilecek dalgıç pompa aracılığıyla çaydan saniyede 50 litre su alınması hedefleniyor.
SİSTEMİN İŞLEYİŞİ
Kulp Çayı'ndan alınan su, keson kuyu bölgesinde kurulacak 50 metreküplük paslanmaz çelik modüler depoya aktarılacak. Buradaki terfi merkezi, suyu mevcut iletim hattı üzerinden Darabin mevkisindeki arıtma sistemine ulaştıracak. Sistem devreye girdiğinde ilçenin içme suyu arzı farklı kaynaklarla desteklenmiş olacak.
DEPOLAMA VE TERFİ KAPASİTESİ GÜÇLENDİRİLİYOR
Darabin mevkisinde 30, keson kuyu bölgesinde ise 50 metreküp kapasiteli paslanmaz çelik modüler depo kurulacak. Toplamda 80 metreküplük yeni depolama hacmi, suyun terfi ve arıtma aşamalarındaki akışının dengelenmesine katkı sağlayacak.
Projede güçlü bir terfi sistemi de yer alıyor. Keson kuyu bölgesindeki terfi merkezinde iki adet 160 kilovatlık, Darabin mevkisindeki sistemde ise iki adet 137 kilovatlık pompa kullanılacak. Enerji nakil hattı, trafolar, otomasyon ve kontrol bileşenleriyle desteklenecek elektromekanik sistem, suyun güvenli biçimde alınarak arıtma tesisine aktarılmasını sağlayacak.
TAŞINABİLİR SİSTEMLE ÇEVRESEL ETKİ EN AZA İNDİRİLİYOR
Su alma yapısında kullanılacak duba, platform ve yardımcı elemanlar taşınabilir çelik sistemlerden oluşturulacak. Bu sayede dere yatağındaki kalıcı betonarme yapı miktarı azaltılacak. Taşkın dönemlerinde sistem bileşenlerinin sökülerek güvenli alana taşınması da mümkün olacak.
Modüler sistem, bakım ve onarım çalışmalarını kolaylaştırırken ihtiyaç halinde su alma noktasının değiştirilmesine de olanak tanıyacak. Bu yöntemle dere yatağının doğal yapısına yönelik müdahale sınırlandırılacak.
Darabin mevkisindeki arıtma birimleri ile keson kuyu bölgesindeki terfi merkezinin üzeri çelik konstrüksiyon ve yalıtımlı panellerle kapatılacak. Tesis alanlarında çevre duvarı, koruyucu tel çit, aydınlatma, giriş kapısı ve saha güvenliği uygulamaları da gerçekleştirilecek.
DİSKİ'DEN UZUN VADELİ SU PLANLAMASI AÇIKLAMASI
DİSKİ İşletmeler 1. Bölge Dairesi Başkanı Abbas Aslan, projenin iklim değişikliğine uyum ve su kaynaklarının dengeli yönetimi açısından Kulp ilçe merkezinin uzun vadeli su planlamasını güçlendireceğini belirtti. Yüzey ve yer altı su kaynaklarının birlikte değerlendirilmesinin önemine dikkat çeken Aslan, "İklim değişikliği, yağış düzenini ve yer altı su kaynaklarının beslenme kapasitesini doğrudan etkiliyor. Bilimsel su yönetiminde kaynak çeşitliliği, bu değişkenliğe karşı dayanıklılığın temel unsurlarından biridir" dedi.
Aslan, Kulp Çayı'nı içme suyu sistemine dahil ederek sondajlar üzerindeki baskıyı azaltmayı ve ilçenin su arzını daha dengeli bir yapıya kavuşturmayı amaçladıklarını ifade etti. Modüler ve taşınabilir sistem tercihiyle işletme koşullarına uyum sağlayan, dere yatağındaki çevresel etkiyi sınırlayan bir mühendislik modeli oluşturduklarını vurgulayan Aslan, üç ay içinde tamamlanması hedeflenen bu yatırımı Kulp'un bugünkü ihtiyacına cevap veren ve gelecekte karşılaşabileceği su risklerine hazırlık sağlayan uzun vadeli bir adım olarak değerlendirdi.
